20-asr ingliz adabiyotida falsafiy roman janri o'zini baland ovozda e'lon qiladi. 20-asr ingliz intellektual romani adabiyotga yozuvchilar mahoratining eng yuqori namunalarini beradi. Intellektual roman tarixiy roman janriga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. 20-asr ingliz tarixiy romani mualliflarning tarixga noan'anaviy nuqtai nazardan qarash istagi bilan birlashtirilgan. Yozuvchilar ko'pincha rasmiy tarix fanlari bilan bahslashadilar, afsonalar, afsonalar va afsonalar materiallaridan, shuningdek, bugungi kungacha saqlanib qolgan o'tmishning yozma va ashyoviy dalillaridan foydalanadilar. Ushbu jarayonning boshlanishi 19-asrda tasvirlangan, ammo bu yondashuv nihoyat 20-asrning o'rtalarida shakllangan.

20-asr ingliz adabiyotida falsafiy roman janri o'zini baland ovozda e'lon qiladi. 20-asr ingliz intellektual romani adabiyotga yozuvchilar mahoratining eng yuqori namunalarini beradi. Intellektual roman tarixiy roman janriga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. 20-asr ingliz tarixiy romani mualliflarning tarixga noan'anaviy nuqtai nazardan qarash istagi bilan birlashtirilgan. Yozuvchilar ko'pincha rasmiy tarix fanlari bilan bahslashadilar, afsonalar, afsonalar va afsonalar materiallaridan, shuningdek, bugungi kungacha saqlanib qolgan o'tmishning yozma va ashyoviy dalillaridan foydalanadilar. Ushbu jarayonning boshlanishi 19-asrda tasvirlangan, ammo bu yondashuv nihoyat 20-asrning o'rtalarida shakllangan.

Maqolada muallif, nasriy asarlar mutolaasining yoshlar tafakkuri shakllanishidagi o‘rni va bu janrlar insonga ma’naviy ozuqa beruvchi ijod mahsuli hisoblanishi haqida fikr va mulohazalar yuritilgan. Bundan tashqari jahon va o‘zbek adabiyoti nasrida qissa, roman va hikoya janri badiiy saviyasi baland, mazmuni ixcham, real voqelik yoritilgan asar hisoblanishi. Qissa, roman va hikoyalarda davr va qahramon masalasi, ijtimoiy hayot tasviri, xarakterlar talqini asarning asosiy bo‘g‘inini tashkil etishi. Bu janrlar azal-azaldan didaktik ma’no kasb etib, insonlarga o‘zgalar turmushi orqali xulosa chiqarish va ularni yaxshiliklarga yetaklash, insoniy fazilatlarni shakllantirish uchun xizmat qilib kelganligi. Shu boisdan, qissa, roman va hikoyalar janri badiiy adabiyotda tarbiyaviylik jihati ustuvorligi bilan alohida ahamiyat kasb etishi to‘g‘risida ma’lumot va misollar keltirilgan.

Maqolamizda tahlilga tortgan poetika, xususan, roman poetikasi tushunchasi va bu boradagi nazariy-metodologik qarashlar qanday taraqqiyot bosqichlarini bosib o‘tganligi, jahon va milliy adabiyotshunosligida shakllangan nazariy fikr-qarashlarda roman - tetralogiya xususida qanday ilg‘or fikrlar ilgari surilganligi masalalari yoritiladi. 

Maqolada tarixiy roman janri  hamda ushbu janrda qalam tebratgan Maqsud Qoriyevning o‘ziga xos uslubi, tarixiy asarlari haqida ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, Maqsud Qoriyev o‘z ijodida uslubni rivojlantiruvchi an’analardan ham samarali foydalangani va shu orqali ular rivojiga katta hissa qo‘shgani haqida to‘xtalib o‘tilgan

Badiiy adabiyotda ota obrazi an’anaviy obrazlardan biri hisoblanadi. Antik davrlardan tortib shu davrlargacha ota obraziga oid durdona asarlar yaratilgan. Jahon adabiyotida otalar obrazi muhim o‘rin egllaydi. Ulugʻbek Hamdamning “Ota” romanida o‘zbek otalarining chinakam timsoli aks etgan deya olamiz. Ushbu roman orqali chinakam o‘zbek otalari qanday bo‘lishi haqida tasavvurga ega bo‘lish mumkin. Asarning ibtidosi xuddi “Dunyoning ishlari” qissasidek “Barcha otalarga bag‘ishlanadi” degan jumla bilan boshlanishini o‘ziyoq yuqoridagi fikrni tasdiq etadi. Yozuvchining “Ota” romani misolida o‘zbek otasining otalik hissi, otalik burchi, otalik hukmi haqiqiy timsol darajasiga ko‘tarilgan asarlaridan biri hisoblandi. Ijodkor ixcham roman bag‘rida yigirmadan ortiq qahramonlar misolida ota obrazini gavdalantiradi.

“Roman de Renart” ўрта асрларда қадимги француз тилида назмий шаклда ёзилган ҳайвонлар ҳақидаги ҳикоялар тўплами ҳисобланади. Турли муаллифлар томонидан ёзилган бу хилма-хил ҳикоялар ўрта асрлардан бошлаб "branche"лар (бранш – эпик жанр тури) деб аталади. Улар саккиз бўғинли, текис қофияли шеър шаклида тузилган. Энг қадимги намуналар  тахминан 1174 йилга бориб тақалади.  XIII асрдан бошлаб браншлар маълум мавзуий гуруҳларга бирлаштирилган.

Mazkur maqolada  Dostoyevskiyning “O’lik uydan maktublar” va ”Jinoyat va jazo” asarlarini tahlil qilish asnosida qahramonlar xarakteristikasi ochib beriladi va roman syujetining psixologik tabiati haqida so’z boradi.Maqolada mavzu doirasidagi asosli fikr va mulohazalar keltirib o’tilgan.

Qissa janrining evolyutsiyasi, janr arxitektonikasi, poetik imkoniyatlari, obrazlar strukturasi, muallif va qahramon oʻrtasidagi parallelizm hodisasini oʻrganish adabiyotshunoslikdagi muhim masalalardandir. “Qissa bugungi adabiy jarayonning qadimiy janrlaridan boʻlib, uzoq adabiy tarixiy jarayonni bosib oʻtib, badiiy mukammallik kasb etgan. Qissa epik turning oʻrta janri sifatida roman va hikoya oraligʻidagi jarayonni aks ettiradi”. Qissaning janriy xususiyatlari xususida adabiyotshunos olimlar oʻrtasida bir qancha qarashlar ilgari surilgan, bahs-munozaralar yuzaga kelgan.

Maqalada qaraqalpaq ádebiyatındaǵı fantastikalıq shıǵarmalar, ásirese jazıwshılar – S.Ismaylov hám A.Xalmuratovlardıń fantastikalıq roman hám povestleri analiz etilgen.

Mazkur maqolada o‘zbek romanchiligi taraqqiyotida an’ana va zamonaviylikning uyg‘unlashuvi masalasi tahlil qilingan. Roman janrining o‘zbek adabiyotida shakllanish jarayoni, milliy an’anaviy unsurlar va zamonaviy badiiy usullar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir adabiyotshunos olimlar qarashlari hamda amaliy misollar asosida yoritilgan. Shuningdek, turli davr romanlarining qiyosiy tahlili orqali an’ana va zamonaviylik uyg‘unligining badiiy-estetik ahamiyati ochib berilgan. Jadval va tahliliy yondashuv yordamida o‘zbek romanchiligining shakllanish va rivojlanish bosqichlari umumlashtirilgan. Maqola o‘zbek adabiy jarayonini zamonaviy adabiyot nazariyasi bilan uyg‘unlikda ko‘rib chiqishga qaratilgan.

Chingiz Aytmatov oʻzining ilk romani “Asrni qaritgan kun” romani bilan adabiyot ixlosmandlarining qalbidan chuqurroq joy olishga muvaffaq boʻldi. Roman avval rus tilida yozilib (“Boʻronli bekat”, 1980)^[1], keyin qirg‘iz tiliga tarjima qilingan. Shundan soʻng adib ijodida  roman pallasi boshlandi(Suvon Meli) va “Qiyomat”, “Kassandra tamg‘asi”, “Mangu qalliq” kabi romanlari dunyo yuzini koʻrdi.  Romanda qalamga olingan inson va tabiat, jamiyat va inson, insoniy qadriyatlar va zamonaviy talqinlar oʻzaro bog‘lanib, bir-biriga chirmashib ketgan, janr jihatidan juda murakkab ushbu asar yozuvchiga ayricha bir muvaffaqiyat olib kelganligini ta’kidlash joiz.

Ushbu maqolada To'lepbergen Qayipbergenovning “Qoraqalpoqnoma,, roman essesidagi  vatanparvarlik , millat sharafi tuyg'ularining ulug'lanishi haqida fikr yuritiladi.

Ushbu maqolada, Abdulla Qodiriy ijodining milliy adabiyotlarga taʼsiri, Oʻzbek adabiy tilining shakllanishida bu asarning roli,
Abdulla Qodiriyning buyuk shoir va yozuvchi, dramaturg va publitsist, o‘zbek adabiyotida roman janri asoschisiligi haqida fikr yuritilgan

This article tries to establish that diplomacy had an important place in the management of the Romans' relations firstly with other rival communities in Italy and then with foreign peoples as they established an empire. The Romans developed a distinctive procedure of diplomacy, which embodied principles that were to be important in the evolution of diplomatic method, notably respect for treaties, good faith, equivalence, personal contact, formal meetings and protocol. However, the Romans often used offensive diplomacy, in that the threat of their powerful army enabled them to get what they wanted without fighting.

Maqolada “sharqshunoslik” tushunchasining kelib chiqishi va rivojlanishi yoritiladi. Yunon va Rim davrlaridan boshlab, sharqqa bo‘lgan ilmiy qiziqishning bosqichlari, yunon tarixchilari – Gerodot, Ksenofont, va Rim tarixchilari – Titus Livius, Tatsit kabi mualliflarning Sharq haqidagi qarashlari tahlil etiladi. Shuningdek, O‘rta asrlarda arab-islom madaniyatining rivojlanishi, Toledo tarjimonlik maktabining roli va keyinchalik nemis sharqshunoslari tomonidan olib borilgan ilmiy izlanishlar tahlil qilinadi. Maqola Germaniyada arabshunoslik maktabining shakllanishiga alohida e’tibor qaratadi.

This article deals with the historical development of anthroponyms, which was evaluating during many centuries. English proper names have a long history of development and functionalizing. What is more, national features of proper names find their reflection in the anthroponomical formula. Proper names, functionalizing at the current stage in English language, were created and borrowed from various sources and entered the system of proper by names gradually.

This article explores the profound influence of classical literature on Ted Hughes’s poetry and prose, focusing on his engagement with Greek and Roman mythology, epic traditions, and classical tragedy. Hughes frequently incorporated themes from Homer, Ovid, and Aeschylus into his work, particularly in Crow, Tales from Ovid, and Cave Birds. His poetry reflects a deep fascination with fate, metamorphosis, and the primal forces of nature, drawing parallels to the heroic struggles found in classical texts. By blending mythological motifs with modern existential concerns, Hughes created a body of work that bridges ancient literary traditions with contemporary themes of survival, violence, and transformation.

Mazkur maqolada O‘zbek adabiyotida alohida o´rinni egallagan Tarixiy romanining janr xususiyatlari va uning adabiyotshunoslikda o´rganilishi tahlil etiladi. Oybekshunoslarning "Navoiy" romaniga bildirgan fikrlariga munosabat bildiriladi.

This article explores the linguocultural characteristics of common speech acts across English, Uzbek, and Karakalpak languages by applying Roman Jakobson's six language functions. Using culturally contextualized examples from literature, the article highlights how different language communities employ language functions to realize speech acts such as greeting, thanking, apologizing, addressing, and casual conversation. This analysis is further framed by Hofstede's and Triandis's cultural dimensions to account for deeper sociocultural implications in communication.

Har bir tilda shunday so‘zlar yoki so‘z birikmalari borki, ularni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tarjima ham qilib tushinib bo‘lmaydi. Ushbu tezisda bir nechta iboralarni ko‘rib chiqamiz.

O’tkir Hoshimov–katta iste’dod egasi. Adib 10 dan ortiq roman va qissa, ko’plab ta’sirchan hikoyalar, bir necha sahna asarlar mualifidir. U dastlab yirik asarlari bilanoq ulkan adibimiz Abdulla Qahhorning nazariga tushgan, undan “Sof, samimiy, tabiiy, iliq, rohat qilib o’qiladigan asar” yozgani uchun maqtov olgan yozuvchidir

Ushbu maqolada, Ulug`bek Hamdamning “Ota” romanidagi baddiy til vositalari, tasviriy ifodalar, ramziy timsollar, psixologik tahlilninglingvistik ifodasi hamda xalq og`zaki ijodi elementlarining qo`llanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Asar tilining tabiiyligi, hayotiyligi va estetik ifoda imkoniyatlari o`rganilib, roman badiiyati orqali muallif uslubining o`ziga xosligi ochib beriladi.

Ushbu maqolada Oybekning bolaligi ham barcha mehnatkash xalq bolalari kabi kechadi. U yoshlikdan uy-ro`zg`orga qarashish, guzardan narsa olib kelish, suv tashish, o`tin yorish, qor kurash kabi yumushlarni bajarishi haqida, Oybekning bolalar va o`smirlarga bag`ishlangan she`riy asarlarida bugungi qaynoq hayot, ilm, hunar va mehnatga bo`lgan muhabbat, vatanparvarlik, jamoatchilik, ijtimoiy burchni anglash kabi xususiyatlar aks etganligi haqida so`z boradi.

Mazkur maqolada XX asr AQSH regional romannavisi Jessi Styuartning “Daughter of the Legend” romanida qahramonlarning makonga mansubligi badiiy tasviri nazariyotchilar fikrlari misolida tahlilga tortiladi.