Бозор иқтисодиёти шароитида мамлакатда логистиканинг тараққий этиш хусусиятини ички ва ташқи бозор имкониятлари ривожланиш даражасига туртки бўлмоқда. Унинг асосини хусусий корхоналарнинг бир – бири билан ўзаро муносабатларига хизмат кўрсатиш жараёнида товар етказиш сифатини оширишда ва маҳсулотни энг кам харажатлар билан етказиб боришда ўз аксини топди. Хусусан, кейинги ривожланиш босқичи маҳсулотлар бозорида рақобатбардошликни оширишнинг мустаҳкам усули сифатида логистика имкониятларидан фойдаланиш ривожланиб бормоқда.

Мазкур мақолада бозор иқтисодиёти шароитида жаҳон мева-сабзавот маҳсулотлари бозорининг амал қилиши ишлаб чиқариш ва сотиш соҳаларида инновацион технологиялардан фойдаланиш, тез бузилувчи маҳсулотларни сақлашда юзага келадиган муаммолар ҳақида фикрлар келтирилган.

ушбу мақолада ер участкаларининг ҳуcусийлаштириш ва у хусусий мулк сифатида намаён бўлиши кабилар ёритилган. Иқтисодиётнинг бозор механизмлари орқали ер участкасини хусусийлаштириш муносабатларини жиддий ислоҳ қилиш, хусусий мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш,  ер участкаси тушунчасини мақоми билан боғлиқ олимларнинг фикрлари тахлил қилинган. Шунингдек, хусусийлаштириш ҳуқуқий жараёнидан келиб чиқиб, хорижий давлатлар қонунчилиги ҳам муҳокама қилинган. Ер участкаси хусусий мулк сифатидаги мақомини белгилаш муоммолари очиб берилган.

Бугунги кунда Ўзбекистон Республикасида хар бир соҳада чуқур ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Хар бир соҳада бўлгани каби иқтисодиётнинг барча тармоқларида ҳам бир қатор ислоҳотлар изчил равишда амалга оширилиб келинмоқда. Давлатимиз томонидан амалга оширилаётган иқтисодий ислоҳотларнинг туб моҳияти шундан иборатки, бу ҳам бўлса мамлакатимизда соғлом рақобатга асосланган ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётини янада такомиллаштириш ва мустаҳкамлашдир.

Ушбу мақолада бугунги кунда Бозор иқтисодиёти шароитида агросаноат кластерларининг олиб бораётган фаолияти, Ўзбекистон Республикаси президентининг қабул қилаётган қарор ва фармоларида кластерлар фаолиятига берилаётган имтиёзлар, яратиб берилаётган шарт-шароитлар хусусида сўз боради.

Бозор хизматлари кўрсатиш соҳаси таркибий жиҳатдан турли хизматлар кўрсатиш амалиётини ўз ичига олиб, бугунги кунда мамлакатда “Инновацион ривожланиш стратегияси” доирасида “иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳада ишлаб чиқариш ёки хизмат кўрсатиш жараёнларида ресурсларни мақбуллаштирган ҳолда талаб юқори бўлган ва истиқболли инновацияларни кенг жорий этиш” бўйича кенг кўламли ишлар амлга оширилмоқда. 

Бозор иқтисодиёти шароитида корпоратив тузилмалар ва давлат ўртасидаги муносабатларни ташкил этишнинг бирон бир идеал модели мавжуд эмас. Шунинг учун ҳам ривожланган бозор иқтисодиётига эга мамлакатларда ҳам давлат томонидан тартибга солиш амал қилиб келмоқда. Бунда давлат улуши билан бирга маҳаллий ҳокимиятлар улушини ҳам стратегик аҳамиятга эга йирик корпоратив тузилмалар устав капиталига киритиш орқали давлат иштирокини таъминлаш амалиёти хорижий мамлакатларда кенг қўлланилади ва бу жиҳат корпоратив бошқарув муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади. Ҳозирги вақтда Ўзбекистонда корхоналарни бошқариш соҳасида икки яққол шаклланган тенденцияларни ажратиб қўрсатиш мумкин:

Бозор иқтисодиёти шароитида турли мулкчиликка асосланган корхоналарнинг эркин фаолият юритиши мамлакат иқтисодиётининг юксалишига сабабчи бўлувчи асосий омиллардан биридир. Корхоналар ўз эгаларига тегишли экан, ҳар бир мулкдор ўз мулкининг кўпайишига, фойдасининг ошишига ҳар доим ҳаракат қилади. Бу эса корхоналарнинг кенгайишига, юқори иқтисодий салоҳиятга эга бўлишига олиб келади.

Ушбу мақолада ишлаб чиқариш сифат менежменти тизими тўғрисидаги маълумотлар муҳокама қилинган бўлиб, ҳалқаро стандартларга мувофиқ сифат менежменти тизимини такомиллаштириш талаблари баёни, сифат назорати жараёнининг босқичлари, уларда мавжуд муоммолар ва хусусиятлари асосида маҳсулотлар сифат кўрсаткичларини баҳолаш усуллари, сифатга таъсир этувчи омиллар, сифат назоратини ташкил этиш тамойиллари таҳлили келтирилган.

Маколада нефть ва газ саноатининг бозор қонуниятлари асосида
ривожланиши рақобати учун шароит яратилиши, бу эса ишлаб чиқариш, ташиш, қайта
ишлаш самарадорлигини ошириш, энг муҳими, истеъмолчиларни табиий газ билан
узлуксиз таъминлаш имконини бертш хакида тулик келтирилган.

мақолада франшизинг шартномасига оид қонунчилик ривожланишини даврларга бўлиб ўрганилган. Шу билан бир қаторда  франчайзинг тўғрисидаги қонунчиликнинг турли моделлари амал қилиши, ушбу ҳуқуқий конструкцияни тушуниш ва қўллашда турлича ёндашувлар  таҳлил этилган. Хорижий тажрибани ҳисобга олган холда Ўзбекистонда бозор иқтисодиётини ривожлантиришда комплекс тадбиркорлик лицензияси (франшизинг) борасидаги таклифлар илгари сурилган..

Мустақиллик йилларида қишлоқ хўжалигида босқичма-босқич ислоҳотлар ўтказилди ва ўтказилмоқда. Дастлабки қадам бозор муносабатларига асосланган иқтисодиѐтга ўтиш, яъни хўжалик юритишнинг барча шакллари учун тенг иқтисодий шарт-шароитлар яратиш, хусусий мулкчиликни шакллантириш ва ривожлантириш ҳамда мулкдорлар мустақил фаолият юритиши учун зарур ташкилий, иқтисодий ва ҳуқуқий асосларни ва институционал тузилмаларни барпо этиш ишлари бошланган. Қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришида фермер хўжаликларининг ўрни тобора ошиб бормоқда ва уларни ривожлантириш уcтувор вазифага айланди.

Ўзбекистон қурилиш материаллари бозорида импортнинг ўрнини ривожлантириш истиқболлари ва стратегияларини ёритиб беришга қаратилган ушбу мақолада Ўзбекистонннинг қурилиш материаллари ишлаб чиқариш салохияти, импорт ўрнини босувчи  қурилиш материаллари ишлаб чиқаришда маҳаллий хом–ашёлардан оқилона фойдаланиш ҳамда қурилиш материаллари ишлаб чиқаришда замонавий технологияларни жорий этиш каби муаммоли масаслалар ёритилган.

Рақобатнинг тобора кучайиб бораётган замонавий бозор шароитида истеъмолчиларни ўз брендига содиқ сақлаб қолиш, корхоналар учун стратегик аҳамиятга эга бўлиб бормоқда. Айниқса, озиқ-овқат маҳсулотлари бозорида маҳсулотнинг тез қайта харид қилиниши, турфа-туман брендлар мавжудлиги ва мижоз афзалликларининг тез ўзгарувчанлиги бундай шартларда брендинг ва мижоз билан муносабатлар бошқарувига алоҳида эътибор қаратишни талаб этади. Истеъмолчиларнинг брендга бўлган садоқати уларнинг харид қилиш хатти-ҳаракатларини барқарорлаштириш, маҳсулотга нисбатан ижобий муносабат шакллантириш ва рақобатдош устунликларни мустаҳкамлаш имконини беради.

Сўнгги йилларда мамлакатимизда қишлоқ хўжалигини ривожлантириш, аграр соҳанинг барча тармоқларини молиялаштириш, ички бозорда нарх барқарорлигини таъминлаш, юқори қўшилган қиймат занжирини яратиш, аграр соҳани механизациялаш, маҳсулот етиштириш, харид қилиш ва сотишда бозор тамойиллари кенг жорий этилмоқда. Хусусан, қишлоқ хўжалигини молиялаштиришнинг қўшимча механизмлари ва молиявий воситаларини жорий этишни кенгайтириш мақсадида Молия вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш жамғармаси ташкил этилган.

Ушбу мақолада исломда олди-сотди шартномаси, унинг турлари ва тавсифи, шунингдек шартномаларга қўйиладиган талаб (шарт)лар ҳақида маълумот берилади. Исломда турли хил эҳтиёжларини қондириш учун мол-мулкларини сотиш ва сотиб олиш, бойликлари ва молларини бир-бирлари билан алмаштириш эркинлиги берилган бўлиб, ушбу мақолада айнан эътиборга олинадиган фиқхий талаблар тўғрисидаги маълумотлар кенг ёритилган.

Мақолада тукимачилик корхоналарида рақобатбардошлигини ошириш омиллари ва шароитларини аниқлаш ҳамда уларни дастурий ҳужжатларда акс эттириш билан боғлиқ назарий, услубий муаммолар баён этилган.

Мақолада мамлакатимизда конституциявий иқтисод ва тадбиркорлар ҳуқуқини ҳимоялашнинг Конституциявий-ҳуқуқий механизмларининг ўзаро нисбати масаласи илмий назарий жиҳатдан таҳлил этилган. Шунингдек, миллий иқтисодий тизимнинг конститутциявий ривожланиши тадқиқ қилинган.

Шартномавий ҳуқуқий муносабатларнинг барқарорлиги ва pacta sunt servanda тамойилининг қатъий қўлланилиши барқарор жамиятни ривожлантириш учун зарурдир. Шартнома тузишда томонларни бошқарган ҳолатларнинг сезиларли ўзгариши шартномани бажаришда алоҳида хавф қийматига эга бўлади, бу эса шартнома тарафларининг мажбуриятларининг номутаносиблигига олиб келиши мумкин. Қайд этиш зарурки, фуқаролик-ҳуқуқий шартномаларни бекор қилиш институти фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларни тартибга солиш тизимидаги энг муҳим институтлардан бири бўлиб, унинг амалий аҳамияти бозор иқтисодиётига ўтиш даврида янада ошди. Телекоммуникация хизматларини кўрсатиш шартномаларини бекор бўлиши эса қонунчиликда ва шартномада белгиланган асосларга кўра амалга оширилади. Бугунги кунда телекоммуникация хизматларининг ўрни ва аҳамияти ортиб бораётганлигидан келиб чиқиб, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш нуқтаи назаридан мазкур шартномани бекор бўлишни таҳлил қилиш долзарб тус касб этади.

Бозор иқтисодиёти шароитида бюджет ташкилотлари бюджетдан молиялаштирилишларидан ташқари ўзлари қўшимча даромад олиш ҳуқуқларига эгалар. Ушбу қўшимча маблағларнинг бюджет ташкилотларининг бюджетдан ташқари ҳисобларига тўлиқ келиб тушиши ва ушбу маблағлардан фойдаланишда бюджет ташкилотлари ходимларининг манфаатларини ошириш бюджет ташкилотларига бириктирилган мулк ва бюджет ташкилотларининг бошқа имконларидан кенг фойдаланишни рағбатлантиради, иқтисодий ўсишга қўшимча далда беради ва тадбиркорликни янада ривожлантириш имконларини кенгайтиради.

Маълумки, Ўзбекистон Республикаси мустақилликга эришгандан сўнг ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий ўзгаришлар ҳаётга изчил жорий этила бошланди. Республиканинг бозор иқтисодиётига ўтиб бориши, автомобил саноатининг вужудга келиши, хорижий мамлакатлар билан тенг ҳуқуқли иқтисодий алоқаларнинг йўлга қўйилиши, фуқароларнинг моддий фаровонлиги ортиб бориши табиий равишда автомобил йўлларида ва шаҳар кўчаларида ҳаракат миқдорининг ортиб боришига олиб келди.

Мазкур мақолада мамлакатимизда бозор муносабатларининг ривожланиб бориши жараёнида корхоналарда асосий воситаларни аудити билан боғлиқ масалалар ўрганилган , шунингдек, асосий воситалар аудитини “АВС” МЧЖ мисолида таҳлил этилган.

Мазкур мақолада товарларнинг сифати ва хавфсизлигини таъминлашда фуқаролик-хуқуқий шартномаларнинг ўрни таҳлил қилинади. Замонавий бозор иқтисодиётида товарлар ва хизматлар сифати, уларнинг хавфсизлиги ва стандартларга мувофиқлиги аҳамиятлидир. Фуқаролик-хуқуқий шартномалар, айниқса, товар етказиб бериш, ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш соҳаларида, товарларнинг сифати ва хавфсизлигини таъминлашда муҳим рол ўйнайди. Мақолада товар сифати ва хавфсизлигини таъминлашга оид ҳуқуқий механизмлар, масалаларни ҳал этишдаги фуқаролик шартномаларининг қонуний ва амалий жиҳатлари кўриб чиқилади. Шундан ташқари, маҳсулотнинг муаммолари ёки хато ишлаб чиқариш ҳолатларида шартномалар асосида жавобгарлик ва компенсацияни белгилаш механизмига ҳам эътибор қаратилган.

Мақолада мустақиллик йилларида Ўзбекистон Миллий Университетида илмий-тадқиқот ишларини йўлга қўйилиши ва ривожлантирилиши тадбирлари таҳлил қилинган.

Бозор иқтисодиёти шароитида хўжалик юритувчи субъектлар молиявий натижларида дебитор ва кредитор қарзларнинг вужудга келмаслигини ҳеч ким кафолатлай олмайди, бироқ уларнинг тегишли меъёрларини таъминлаш муҳим аҳамият касб этиши таъкидланди. Агар ушбу меъёрлар таъминланмаса, дебитор қарзларни ундириш юзасидан тегишли назорат ишлари ташкил этилмаса дебитор қарзлар нафақат корхона ва ташкилотнинг молиявий ҳолатига, балки миллий иқтисодиётга салбий таъсир кўрсатиши мумкинлиги эътироф этилди.