Ушбу мақолада келажак авлодни  комил инсон  сифатида  тарбиялашда қорақалпоқ  фольклорининг ўрни ва аҳамияти   акс этирилган. Халқимизнинг  дунё қараши, ижтимоий-сиёсий, маънавий ва фалсафий  қарашларини ўзига хос тарзда бадиий талқин этилувчи фольклор асарлари кўплаб жанрларни  ўз  ичига  олган  ғоят  нодир  манба  ҳисобланади. Қорақалпоқ  фольклори ўзига хос узоқ тарихга эга унинг ҳар бир сатрларида  комил инсон масаласига доир маъноли угит-насихат сўзларини ўчратамиз.

Мазкур мақолада машҳур туркий адабиёт ёзувчиси Юсуф Хос Ҳожибнинг "Қутадғу билиг" асари таҳлил қилинади ва унда инсон камолоти масаласи ёритилади [5]. Асарнинг маънавий-ахлоқий қадриятлари, давлат бошқаруви, адолат ва илм-маърифатга бўлган муносабати атрофлича кўриб чиқилади. Шунингдек, асарда етук инсон (комил инсон) сифатларини шакллантиришдаги ўрни ва аҳамияти таҳлил этилади [2].

Ушбу мақолада IX-X асрларда Марказий Осиё митнтақасида яшаб ижод этган,  шарқнинг буюк  мутафаккирлари Абу Наср Форобий  ҳамда Абу Али Ибн Синоларнинг Инсон ҳақидаги таълимотларининг XVII-XVIII асрда Ҳиндистонда яшаб-ижод этган файласуф-шоир Мирзо Бедилнинг фалсафий-антропологик қарашларига таъсири ёритиб берилган.

Ушбу мақолада Кўҳна тарихимиздан аёнки, аждодларимиз инсон зотини юксакликка кўтарганлар, уни тирик мавжудотлар орасида энг аълоси деб ҳисоблаганлар. Аждодларимизнинг мукаммал жамият, одил ва маърифатли шоҳ, комил инсон ҳақидаги қимматли фикрлари ҳозиргача ўз қадрини йўқотмасдан, инсониятга хизмат қилмоқда. Киши юксак фазилатлар ва қадриятларни эгалламасдан, ўзида инсонга муҳаббат туйғусини шакллантирмасдан, гўзал хулқли, одобли, инсонпарвар бўлмасдан туриб етук шахс, комил инсон бўлиб етишуви қийин.

В докладеизучаются некоторые стороны пропаганды идеи совершенного человека на основе толкования образов женщин в произведениях великого узбекского поэта и мыслителя Алишера Навои. Для этого комментируются некоторые бейты, ставшие афоризмом среди народа, а также анализируются образы женщин в произведениях как “Смятение праведных” (“Хайрат ул-абрар”), “Стена Искандера” (“Садди Искандари”), “История стран Аджам” (“Тарихи мулуки Аджам”).

Носириддин Тусий кенг ва серқирра ижодининг марказий объектида комиллик ва донишмандлик муаммоси асосий ўринни эгаллади. Сўфийлик тариқатлари кенг тарқалган ХIII асрда яшаб ижод қилган Тусий сўфийлик фалсафасидан баҳраманд бўлганлиги яққол кўзга ташланади. “Ал-инсон ал-комил”, яъни комил инсон, “Ал-инсон ал-ҳаким”, яъни донишманд инсон муаммоси сўфийлар томонидан кўтарилган. Умуман олганда, “Ал-инсон ал-комил” ибораси атама сифатида ислом оламида биринчи марта машҳур араб олими Муҳийиддин ибн Арабий (1163-1240) томонидан ишлатилган. Муҳийиддин Арабийдан кейин кўплаб мутафаккирлар бу борада ўз фикрларини билдирганлар. Асосан сўфий мутафаккирлар тўхталган бу мавзуга Носириддин Тусий ҳам ўз муносабатини билдирган. Буюк аллома ўз даврининг энг машҳур сўфий уламолари билан дўстлашиб, сўфийлар билан фикр алмашган бўлса керак. Сўфийлар инсон камолоти ва унинг ҳикматига катта аҳамият берганлар.

Ушбу мақолада болаларни комил инсон қилиб тарбиялашда  миллий ва маданий қадриятларнинг ўрни ва унга ҳурмат билан муносабатда бўлишни тарбиялаш ҳақида маълумот берилган.

Мақолада  Футувват илми - жавонмардлик ҳаракатининг мазмун-моҳияти, ижтимоий-фалсафий   хусусиятлари  ва сифатлари таҳлил этилган. Шунингдек, футувват-жавонмардлик инсон руҳини тарбиялаш орқали комил инсонни шакллантиришга қаратилган илми сифатидаги ўрни баён қилинган.

Ушбу мақолада болаларни комил инсон қилиб тарбиялашда миллий ва маданий қадриятларнинг ўрни ва унга ҳурмат билан муносабатда бўлишни RALZ’OS TILAK т арбиялаш ҳақида маъ

Ушбу мақолада болаларни комил инсон қилиб тарбиялашда  миллий ва маданий қадриятларнинг ўрни ва унга ҳурмат билан муносабатда бўлишни тарбиялаш ҳақида маълумот берилган.

Ушбу мақолада  мутафаккир шоир Хожа Аҳмад Яссавийнинг ҳикматларидаги комил инсон, унинг мақоми, баркамоллик ҳақидаги умуминсоний ғоялари фалсафий нуқтаи назаридан таҳлилга тортилган. Шунингдек, жамиятнинг турли табақа, тоифалари ўртасидаги ўзаро умуминсоний ғоялар, ахлоқий – таълимий фикрлар тадқиқ қилинган.

Комил инсон – бу энг аввало маънан етук ва жисмонан соғлом бўлган шахсдир. Юртбошимиз бу ҳақда доим такрорлаб, фарзандларимизни чуқур мулоҳаза юритадиган, теран фикрлайдиган ва ўзининг позициясини мустаҳкам ҳимоя қила оладиган баркамол авлодни тарбия килишимиз лозимдир  Бу  муаммо кўплаб соҳаларнинг негизини ташкил этади.

Мақолада диний қадриятларнинг баркамол авлод тарбиясидаги ўрни ва аҳамияти, фарзанд тарбиясида ота-онанинг роли, фарзандларни комил инсон бўлиб улғайишига таъсир этувчи омиллар, ёшлар тарбиясида гўзал хулқ ва ахлоқнинг аҳамияти ҳақида атрофлича тўталиб ўтилган. Шунингдек, бугунги глобаллашув жараёнида бола тарбиялашда эътибор қаратиш керак бўлган жиҳатлар, хусусан, ёшларда диний бағрикенглик анъаналарини шакллантириш масалалари ҳақида маълумот берилган. Бу борада Қуръони каримда келтирилган ибратли ривоятлардан намуналар келтирилган.

Мақола бугунги глобаллашув жараёнига хос  бўлиб, унда Ёшларни маънавий баркамоллик руҳида тарбиялашнинг педагогик асослари    ва унинг мазмун моҳияти  ўрганилган. Мақолада ёшлар ўртасида Ватанга муҳаббат ва садоқат, инсонпарварлик фазилатларини тарбиялашда миллий урф-одат, анъана ва қадриятларнинг    ўрни   батафсил ёритилган.

Шахс тарбияси ва унинг таълим олишига оид масалалар кишилик жамияти тараққиётининг барча босқичларида олиму-фузалолар, мутафаккирлар, психологлар, файласуф ва педагог олимларнинг диққат марказида бўлиб келган. Қомусий алломалар – Абу Наср Форобий, Муҳаммад ал-Хоразмий, Абу Райҳон Беруний, Абу Али ибн Сино, Маҳмуд Қошғарий, Юсуф Хос Ҳожиб, Аҳмад Югнакий, Алишер Навоий, Абдулла Авлоний ва бошқаларнинг комил инсон тарбияси ва унинг моҳияти ҳақидаги қарашлари бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган.