В статье рассматриваются особенности регулирования преступлений, связанных с коррупцией, и наказательной политики в законодательстве ведущих европейских стран. На основе данных Transparency International (CPI 2024) проведён сравнительный анализ практики Дании, Финляндии, Норвегии, Швейцарии, Швеции, Нидерландов, Люксембурга, Ирландии, Исландии и Эстонии. Особое внимание уделено правовым дефинициям коррупции, видам взяточничества (активного и пассивного), конфликту интересов, злоупотреблению должностными полномочиями. Проанализированы санкции: лишение свободы, штрафы, конфискация имущества, дисквалификация должностных лиц, а также уголовная ответственность юридических лиц. Автор подчёркивает, что ключевыми факторами успешной антикоррупционной политики являются: развитая правовая база, неизбежность наказания, прозрачность и общественный контроль, а также международное сотрудничество. Сделан вывод о возможности использования опыта европейских стран как модели для дальнейшего совершенствования законодательства Узбекистана в сфере противодействия коррупции.

Мазкур мақолада пора олиш-беришда воситачилик қилиш тушунчаси ва унинг турларига доир масалалар таҳлил қилинган. Шунингдек, мақолада пора олиш, пора бериш ва унда воситачилик қилиш билан боғлиқ тушунчалар таҳлили ҳам ўрганилган.

Мақолада пора олиш ҳақидаги ариза ва хабарлар юзасидан терговга қадар текширув ўтказишнинг ўзига хос хусусиятлари ва қонуний асосларини ўрганади. Жиноий-процессуал қонунчиликка мувофиқ равишда, пора олиш фактлари ҳақидаги дастлабки маълумотларни текшириш, баҳолаш ва қарор қабул қилиш жараёнлари таҳлил қилинган. Мақолада терговга қадар текширув босқичидаги процессуал ҳаракатлар, далиллар йиғиш усуллари, гувоҳлар билан ишлаш, документал материалларни текшириш ва экспертиза тайинлаш масалалари қаралган. Шунингдек, ушбу босқичдаги юридик кафолатлар, муддатлар ва текширув натижалари бўйича қабул қилинадиган қарорлар турлари муҳокама этилган.

Мақолада давлат ва жамият ҳаётида порахўрликни салбий тасири, жинояти тушунчаси, моҳиятининг назарий-ҳуқуқий тавсифи, пора олиш, пора бериш, пора олиш ва беришда воситачилик қилиш билан боғлиқ жиноятлар таҳлил қилинган ва бир қатор таклифлар билдирилган.

Мақолада пора олиш жиноятини тергов қилишда бирламчи ва кейинги тергов ҳаракатларини ўтказишнинг тактик хусусиятлари ва стратегик йўналишларини ўрганади. Жиноий-процессуал қонунчилик асосида пора олиш фактларини очиб беришда қўлланиладиган тергов тактикаси, далилларни йиғиш кетма-кетлиги ва тергов ҳаракатлари ўртасидаги алоқадорлик таҳлил қилинган. Мақолада жойни кўзлаш, қидириш, тинтиш, гувоҳларни сўроқ қилиш, яққол солиштириш ва экспертиза тайинлашнинг ўзига хос жиҳатлари қаралган. Шунингдек, коррупция жиноятларини тергов қилишда психологик омиллар, тактик комбинациялар ва замонавий техник воситалардан фойдаланиш масалалари муҳокама этилган.

Мазкур мақолада коррупция тушунчаси унинг ижтимоий хавфлилигига доир масалалар ва бу борадаги олимларнинг фикирлари таҳлил этилган. Мақолада коррупциянинг энг хавфли томони, давлат хизматчиси ҳисобланувчи мансабдор шахс маълум ҳақ — пора эвазига иккинчи томон — пора берувчининг қонунга зид бўлган талабини бажарариши ёки унинг ғайриқонуний қилмишларидан кўз юмиши, бу эса давлат ва жамият манфаатларига зарар етказиши  ва унга тўсиқ бўлиши ҳам ёритилган.

Мақолада бугунги кунда коррупция ҳолатлари бўйича ҳалқаро даражада амал қилаётган стандартлар, уларнинг йуналишлари, пора бериш жинояти бўйича олиб борилаётган хорижий амалиёт тажрибалари ва улар қўллаётган стандартлар ҳақида фикр юритилган. Шунинг билан биргаликда ҳалқаро стандартларни республикамиз коррупцияга қарши курашиш бўйича олиб борилаётган ишлар йуналиш ва куламидан келиб чиқиб қўллаш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.

Порахўрликка қарши курашиш ва бу жиноят учун жавобгарликни ўрнатиш жамиятни янада адолатли ва фаровон қилиш йўлидаги муҳим қадамдир. Порахўрлик ҳуқуқ-тартибот асосларига путур етказади, шунинг учун унинг йўл қўйиб бўлмаслиги ва жазоланиши барча фуқаролар учун қулай ижтимоий-иқтисодий муҳитни яратишда муҳим рол ўйнайди.

Мазкур мақолада давлатни таназзулга олиб келувчи коррупция тушунчаси, тавсифи, белгилари ва ривожланиш тарихи ёритилган. Хусусан коррупция тушунчасига турли ёндашувлар, таърифлар келтириб ўтилган. Қадимги Рим, Шемер Амир Темур давлатларида коррупцияга қарши курашиш илоҳотлари кўрсатиб ўтилган. Шунингдек, хориж давлатларида коррупцияга қарши курашиш амалиёти масалалари тадқиқ қилинган. Мамлакатимизда коррупция қарши кураш масаласида амалга оширилаётган ислоҳатлар ёритилган. Шунингдек, Финландия, Германия, АҚШ, Италия, Буюк Британия, Хитой давлатларида корупцияга қарши курашиш амалиёти ўрганилган.

Мазкур мақолада давлатни таназзулга олиб келувчи коррупция тушунчаси, тавсифи, белгилари ва ривожланиш тарихи ёритилган. Хусусан коррупция тушунчасига турли ёндашувлар, таърифлар келтириб ўтилган. Қадимги Рим, Шемер Амир Темур давлатларида коррупцияга қарши курашиш илоҳотлари кўрсатиб ўтилган. Шунингдек, хориж давлатларида коррупцияга қарши курашиш амалиёти масалалари тадқиқ қилинган. Мамлакатимизда коррупция қарши кураш масаласида амалга оширилаётган ислоҳатлар ёритилган.

Мақолада спорт мусобақаларида келишилган ўйинларга қарши курашга оид хорижий давлатларнинг норматив ҳуқуқий ҳужжатлари, қўлланиладиган жазо чоралари қиёсий таҳлил этилиб, жиноят иши ҳолатларидан мисоллар келтирилган.

Мазкур мақолада муаллиф порахўрлик жиноятлари тушунчаси ва унинг жиноят-ҳуқуқий тавсифига тўхталиб ўтган. Бундан ташқари, муаллиф мақолада порахўрлик муаммоси нафақат жиноят-ҳуқуқий жиҳатдан, балки тегишли жиноий тажовузларни квалификация қилиш ва таърифлаш, шунингдек, уларни ухшаш жиноятлардан фарқлаш маъносида ҳам урганилганилиши борасидан ўз фикирларини бериб ўтган.

Мазкур мақолада муаллиф порахўрлик жиноятларини тергов қилишда субъектив белгиларининг ўзига хос жиҳатларига тўхталиб ўтилган. Бундан ташқари, муаллиф мақолада порахўрлик жиноятини содир этган шахс ўз ҳаракати ёки ҳаракатсизлигининг ижтимоий хавфли хусусиятини англаган, унинг ижтимоий хавфли оқибатларини олдиндан билган ва бу оқибатлар юзага келишини истаган ҳолда бажариши ва бундай ҳаркатлар мазкур жиноятни тергов қилишда ўзига хос жиҳатлари билан эътиборга олиниши юзасидан ҳам ўз фикирларини бериб ўтган.