Ушбу мақолада Амир Темурнинг илм-фанга бўлган муносабати хусусан, унинг дин ва тарих илмлари ривожига қўшган хиссаси, унинг олимлар билан ўтказган мунозара ва суҳбатлари, Амир Темурнинг тарих илмига бўлган қарашлари очиб берилган.

мақолада тарих фанини бадиий адабиёт фанига интеграция қилган ҳолда ўқитиш орқали талабаларнининг илмий хабардорлик компетенцияларини ривожлантириш, уларда тарихий фактлар ва бадиий тўқима, ёки уйдирма маълумотларни фарқлаш кўникмаси ҳосил қилинади. Бўлажак тарих фани ўқиувчиларини мустақил, мантиқий фикрлашга, тарихий фактлар билан ишлаш ва бу жараёнда мавзуга доир тарихий бадиий асарлардан фойдаланишга ўргатиш усуллари ҳақида фикр юритилган.

Ушбу мақола орақали Ўрта Осиёнинг Бронза даври ёдгорликлари ёритилади. Бунга сабаб бронза даври ёдгорликларининг бошқа ёдгорликларга нисбатан яхши сақланганлиги ва топилган археологик ёдгорликларда шаҳар қолдиқлари яхши сақланганлигини кўришимиз мумкин. Мақломамизда яна бронза даври одамларининг маданияти ҳам ёритилган. Бронза даври шаҳарсозликнинг илк даврлари ҳисобланади.  

Ушбу мақолада ёш авлоднинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини шакллантириш тўғрисида Шарқ алломаларининг фикрлари берилган. Aкадемик лицей тарих ва ҳуқуқ дарсларида маълумотларнинг аксарияти Шарқ мутафаккирларининг ибратли гаплари билан изоҳланган.

Ўзбекистонда шаклланаётган эркин, демократик фуқаролик жамияти ривожланиши учун негиз вазифасини ўтайдиган адолатли жамият ғояси ва унинг тарихи, ўлка тарихига оид энг қадимги манба “Авесто”, ўрта аср ренессанси намоёндаларининг қарашлари, XVII – XIX аср Европа маърифатпарварлари назариялари, Туркистон жадидларининг ёшларга мурожаатларида замонавий даврда демократик “транзит”  ва у орқали умуминсоний қадриятга айланаётган фуқаролик жамияти тушунчалари, ва мазкур жамиятда ёшларнинг тутган ўрни ва келгусидаги ижтимоий-сиёсий жараёнларда иштироки масалалари кўриб чиқилди. Мақолада замонавий тарих фанининг амалий-татбиқий масалаларидан бўлган  – фуқаролик жамиятини шакллантиришда ёшлар ижтимоий-сиёсий иштироки муаммосининг тарихий негизлари тадқиқ этилди.

Франция конституционализм ғоялари пайдо бўлган мамлакатлардан биридир. 1789 йилги Буюк француз инқилобидан сўнг ўтган вақт давомида Францияда бешта республика алмашди, 15 та конституциялар қабул қилди. 1958 йили қабул қилинган V Республика Конституцияси асосида Франция дунёнинг илғор демократик давлатларидан бирига айланди. Француз конституционализми фақат французлар учун эмас, дунёнинг кўплаб халқлари учун ноёб тажриба ҳисобланади.

Ушбу мақолада олий таълим муассасалари талабалари ўртасида ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирлар таҳлил қилинган. Шунингдек, бу соҳадаги муаммолар ва уларни ҳал этиш учун методик ёндашувларни такомиллаштириш йўллари баён этилган.

Ушбу мaқолa Х-ХI aсрлaрдa яшaб ижод қилгaн Абу Рaйxон Берунийнинг xaёти вa ижоди, илм йўлидaгa сaй xaркaтлaри ва ўшa  дaврдa илмгa бўлгaн муносaбaт, Гарб олимлaрининг Абу Рaйxон Беруний хакидаги фикрлари.Абу Райхон Берунийнинг Мaъмун aкaдемиясидaги xизмaтлaри хамда Шaрқ олaмигa қўшгaн xиссaси xaқидa қисқaчa бaён этилгaн.

Бунда Навоийнинг тарихий асарларга фольклоршунослик манбаи сифатида қараганлигини далиллаган илмий нуқтаи назари ўзбек фольклоршунослиги тарихини яратишда муҳим дастур саналиши мумкин. Навоийнинг ўзи ёзган “Тарихи мулки Ажам” асари ҳам шу тахлитдадир. Бинобарин, тарих китоблари айни чоғда фольклор манбаи ҳамдир”. Чиндан ҳам, Навоий тарих афсоналар, ривоятлар, асотирлар, қиссаю достонлар ҳосиласи деб қаради.

В данной статье анализируются мнения и комментарии о политике гендерного равенства в Республике Узбекистан, роли женщин в жизни общества, принятых Законах и правовых документах о женщинах. Также была изучена история и настоящее гендерного равенства в Узбекистане и сделаны выводы.

Ушбу мақолада VIII-IX асрларда Аббосийлар давлатида яшаган машҳур тарихчи Аҳмад ибн Яҳё ал-Балазурийнинг ҳаёти, илмий фаолияти ва унинг "ал-Балазурий" нисбаси ҳақида батафсил маълумотлар келтирилган. Муаллиф, Балазурийнинг асл келиб чиқиши, унинг тарихий асарлари ва нисбасининг келиб чиқиши ҳақида турли манбаларга таяниб, изоҳлар беради. Шунингдек, Балазурий нисбасининг "балозур" деб аталадиган ўсимлик номи билан боғлиқлиги ва бу ўсимликнинг тиббий хусусиятлари ҳақида ҳам маълумотлар келтирилган. Мақолада, шунингдек, Балазурийнинг бошқа олимлар билан қиёсланиб, уларнинг нисбалари ва улар орасидаги фарқлар ҳақида ҳам сўз юритилган.

Мазкур мақола 20-асрнинг 20-30-йилларида ижод этган буюк Ўзбэк адиби Чўлпоннинг хаёт йўли в а шу билан бирга унинг юрт олдидаги хизматлари, ижод йўли ва ижодини  абадийлаштириш йўлидаги саъйҳаракатларга бағишланган.

В этом статье идёт речь о научная и культурная среда и историческая наука которое было важнейшее сеть в раннее средневековье арабского халифата. Аббасицский династия которое судили в этом периоде обратили особые внимание научную среду. То же время в историческом науке было описано многие соченение в магазийском и сираском направлении. В частности, было принесено историки и их произведении на сираском направлении, которые произведели творчество в ранее средневековье.

Бугунги куннинг ўткир ва долзарб муаммолари биздан замонавий тараққиётнинг асосий тамойилларини ҳар томонлама чуқур таҳлил этиш билан бирга, инсониятнинг яқин-олис тарихидаги бой тажрибасини ҳам теран идрок этишни, шу асосда амалий хулосалар чиқаришни тақозо этмоқда, яъни тарих тажрибаси одамзод учун тобора муҳим аҳамият касб этмоқда.

Мақолада Хожа Муҳаммад Порсо асарларининг Исмоилхон Фақирий-Шаҳрисабзий ижодига таъсири ҳақида маълумотлар баён қилинган.

Қорақалпоғистонда илмнинг шаклланиши. Илк илмий ташкилотлар. Қорақалпоғистонда илмий-тадқиқот институтлари. Фанлар академияси Қорақалпоғистон бӯлими. Табий ва гуманитар фанлар. Илмий экспитициялар ва изланишлар. Фармон ва қонунлар илм-фан учун.

Дастлабки даврларда мусулмон халқлари орасида тарих соҳасига оид жанрларнинг шаклланишига бир қанча омиллар таъсир қилган. Ислом тарихнавислигини шаклланиши жараёнида соҳага оид сияр ва мағозий, табақот ва тарожим, тарих, насабнома, вафаёт,  фихрист, саёҳатнома ва жоҳилия даври манбалари каби тарихий анъана ва воқеалар ҳақида хабар берадиган асарлар ёзилди. Илк даврларда ҳар бир жамиятда бўлгани каби оғзаки нақл ва ривоятлар ёзма тарихнависликнинг асосий манбаи бўлиб хизмат қилди.  

Манбаларнинг маълумот беришича, Шайбонийлардан кейин ҳокимият тепасига келган Аштархонийлар даврида (1601-1756 йй.) бошбошдоқлик, ўзаро курашлар, маҳаллий ҳокимиятнинг марказга бўйсунмаслиги даври бўлиб, сиёсий барқарорлик сулола инқирозига ҳамда давлатнинг учга бўлиниб кетиши билан тугади. Давлатдаги расмий даражадаги бошқарув икки босқичли бўлиб марказий ва маҳаллий бошқарув тизимига эга эди. Вилоятлар ва шаҳарлар ҳокимларининг марказий ҳокимиятга бўйсуниши белгиланган йиллик солиқларни тўплаб хон хазинасига юбориб туриши, хон фармонига кўра, ҳарбий юришларда ўз қўшинлари билан қатнашишдан иборат бўлган, холос. Кўп ҳолларда ўзларини марказий ҳокимиятдан мустақил деб ҳисоблаган вилоят амирлари ва шаҳар ҳокимлари ҳам ўз бошқарув тизимига ва ҳарбий кучларига эга бўлганлар

Мазкур мақолада Самарқанднинг улуғвор тарихини намоён этувчи ўзига хос меъморчилик намунаси Шоҳи Зинда ёдгорлик мажмуаси тарихи, мазкур ёдгорликда олиб борилган реставрация ва ободонлаштириш ишлари ўз ифодасини топган.

Маълумки, ҳар бир та’рихий манба‘ ва асарни ўрганишда мазкур манба‘ ва асарларнинг қўлёзма ва босма нусхалари муҳим аҳамият касб этади. Шу нуқтаи назардан қаралганда, юртимиз ва хориждаги бир қанча кутубхоналарда ҳанафий мазҳабида машҳур "Усул аш-Шоший" асарининг бир нечта қўлёзма ва босма нусхалари сақланмоқда.

Мақолада Хива хонлиги ва Россия ўртасидаги дипломатик алоқаларнинг бошланиши ва элчиликлар доирасида кўрилган асосий масалалар тадқиқига оид илмий адабиётлар таҳлили амалга оширилган. Империя ва совет даври тадқиқотларида манбалардаги маълумотларни ўз ҳолича талқин қилиш ҳолатлари кўп бўлса, замонавий тадқиқотларда томонлар манфаатлари қайси масалаларга қаратилганлиги, ўша давр сиёсий воқеалари контекстида таҳлил қилинганлиги билан ҳам ажралиб туради. Шунга қарамай, мазкур масала, тарихчилардан муомалага киритилмаган манбаларни таҳилига тортишни талаб қилади.

Бир қатор ҳукумат ҳужжатларида ҳар томонлама билимли, турлимасалаларни ижодий ҳал қилишга ва тез ўзгарувчан ижтимоий ва ишлаб чиқариш шароитларига мослашишга қодир баркамол шахсни шакллантириш вазифаси сифатида юқори ахлоқли, маънавий маданиятга эга бўлган, бағрикенглик кўрсатадиган, бошқа халқларнинг тиллари, урф-одатлари ва маданиятига ҳурмат кўрсатадиган мутахассисларнинг юқори даражада ижтимоийлашиши тушунилади.

Мақолада араб-мусулмон давлати таркибига кирган ҳудудларда ёзув ва унинг турлари, илм-фан ривожига ташқи омилларнинг таъсири тадқиқ этилган.  Қуръони каримнинг ёзув ҳолатга келиши ва бу билан боғлиқ масалалар таҳлил этилган. Шунингдек, ҳадис тўпламларининг вужудга келиш сабаблари ва бу билан боғлиқ муаммолар ҳам ўрганилган. Илк ислом давлати таркибига кирган ҳудудлардаги аҳолининг илм-фанга бўлган муносабати ва унга бўлган тарғиб ва рағбат муҳокама қилинган.

Фақиҳларнинг бир неча авлодларининг олиб борган фаолиятлари туфайли Мовароуннаҳр мактабининг анъаналари ва унинг намоёндалари асарлари ҳанафийлик мазҳабида бўлган турли минтақаларда кенг тарқалди. Мовароуннаҳрлик муаллифларнинг асарлари фиқҳ амалиётида қўлланма сифатида ҳам, талабаларни ўқитишда дарслик сифатида ҳам фойдаланилди. Мана шундай алломалардан бири Бурҳонуддин ал-Марғиноний (ваф. 1196 й.) эдилар. Бу улуғ зотнинг тўлиқ исмлари – Бурҳониддин Али ибн Аби Бакр ибн Абдужалил ар-Рошидоний ал-Марғиноний ал-Фарғоний. «Шайхулислом» ва «Соҳиб ал-Ҳидоя» атамалари билан машҳурдир. кўпинча фақиҳларнинг «Китоб ал-Ҳидоя» ни ўзлаштиришдаги иснодлари алоҳида келтирилиши, кўплаб шарҳланиши Бурҳониддин ал-Марғинонийнинг мазкур асари катта обрўга эга эканлигига далолат қилади. Ушбу мақолада “Ҳидоя” асарининг таркибий тузилиши ва ун  бўйича олиб борилган тадқиқотлар ҳақида тўлиқ маълумотга эга бўлинади.

Мазкур мақолада Самарқанднинг улуғвор тарихини намоён этувчи ўзига хос меъморчилик намунаси Шоҳи Зинда ёдгорлик мажмуаси тарихи, мазкур ёдгорликда олиб борилган реставрация ва ободонлаштириш ишлари ўз ифодасини топган.