Maqolada erkaklar va ayollar nutqidagi murojaat birliklari o‘zbek hamda turk tillari misolida genderolingvistik nuqtai nazardan tadqiq etiladi. Muallif jins (gender) va biologik jins o‘rtasidagi farqni izohlar ekan, jamiyatning erkaklik va ayollik haqidagi stereotipik qarashlari nutq xulqiga qanday ta’sir qilishini ko‘rsatadi. Tahlil ijtimoiy maqom, yosh, kasb, rasmiy-norasmiy vaziyat kabi omillarni qamrab oladi; -im egalik qo‘shimchasining erkalash funksiyasi, ayollar nutqidagi emotsional-ekspressiv birliklarning ko‘pligi, erkaklar nutqidagi kasbiy va qo‘pol leksikaning ustuvorligi kabi xususiyatlar qiyosiy yoritiladi. Tarixiy manbalardagi “begim”, “padişahum”, “hazrat momo” singari titul va deiktiqlar, zamonaviy nutqdagi “canım”, “jonim” kabi evfemistik shakllar va salbiy bo‘yoqdor “xumpar”, “chyort”, “jouvonmarg” tipidagi haqorat so‘zlari semantik-pragmatik jihatdan tasniflanadi. Natijada murojaat birliklarining jins, ijtimoiy muhit va madaniy kontekstga mos ravishda shakllanadigan kompleks tizimi ochib beriladi; tadqiqot sotsiolingvistika, pragmatika va madaniyatshunoslik uchun dolzarbligini namoyon etadi.