Yashil iqtisodiyot sharoitida muobil energiya manbalaridan foydalanish ko’plab avfzalliklarini yaratadi. Qayta tiklanadigan energiyadek ushbu manbalar cheklangan resurslargabog’liqlikni kamaytirish shu bilan birga atrof-muhitga ta’sirini minimallashtirish tufayli barqarorlikka hissa qo’shadi.Muqobil energiya o’tish ish o’rinlarini yaratish bilan birga iqtisodiy o’sisga yordam beradi. Energiya xavfsizligi va mustaqilligini oshiradi.Bundan tashqari muqobil energiya manbalarining tejamkorliklari ularni uzoq muddatli energiya  ehtiyojlari uchun loyiq yechimga aylantiradi. Oxiri muqobil energiya manbalarini qabul qilish iqlim o’zgarishlarini yumshatadi. Kelajak avlodlar uchun esa barqaror kelajakni ta’minlashda hal qiluvchi kelajakni ta’minlashda hal qiluvchi rolni o’ynaydi. Muqobil energiya manbalariga ish o’rnini yaratish, gaz chiqindilarini kamaytirish, energiya xavfsizligini oshirish, iqtisodiy o’sishni rag’batlantirish, iqlim o’zgarishini yumshatish barqaror rivojlanishni qo’llab-quvvatlash kabilar kiradi.Gidro energitika, quyosh, shamol,giotermal energiya kabi qayta tiklanadigan energiya manbalarini yashil iqtisodiyotga kiritish yana barqaror va ekologik toza energiya infratuzulmasini qurish uchun muhim adam hisoblanadi.

Ushbu maqolada muqobil va qayta tiklanuvchan energiya manbalaridan foydalanishning ilmiy-amaliy asoslari tahlil qilinadi. Energiya resurslarining muqobil turlari, jumladan, quyosh, shamol va gidroenergiya manbalari, global energiya ta'minotidagi o‘zgarishlar va ekologik barqarorlik nuqtai nazaridan ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqolada shuningdek, muqobil energiya manbalarini joriy etishning iqtisodiy va ijtimoiy jihatlari, shuningdek, ularni rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan texnologik innovatsiyalar muhokama qilinadi. Ayniqsa, qayta tiklanuvchan energiya manbalari orqali energiya ta'minotining diversifikatsiyasi, energiya xavfsizligini oshirish va iqlim o‘zgarishini kamaytirish imkoniyatlari taqdim etiladi.

Insoniyat va hayot uchun eng zarur bo'lgan narsa bu energiya hisoblanadi. Hayotimizda energiyaning o'rni juda ham katta hisoblanadi. Inson tomonidan bir kunda istemol qilinadigan o'rtacha quvvat ya'ni ularning yashashini taminlovchi energiya metobalik energiya. Shu kabi muqobil energiya ham.

Ushbu maqolada aholi xonadonlarining energiya mustaqilligini ta’minlashda shamol va quyosh energiyasidan foydalanishning ahamiyati tahlil qilinadi. Qayta tiklanadigan energiya manbalarining samarali ishlatilishi, shu jumladan mini shamol va quyosh elektr stansiyalari orqali, aholining energiya ta’minotini barqarorlashtirish va iqtisodiy samaradorlikni oshirish mumkinligi ko‘rsatilgan. Tadqiqotda O‘zbekistonning qishloq va shaharlardagi turar-joylarida bunday tizimlarning o‘rnatilishi, shu bilan birga, ekologik va iqtisodiy jihatlari baholandi. Maqola, shuningdek, mini energiya tizimlarining yirik elektr tarmoqlaridan ajralgan hududlarda, ayniqsa, energiya uzilishlari ko‘p bo‘lgan joylarda foydalanuvchilarga qanday yordam berishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Ushbu maqolada qayta tiklanuvchi energiya manbalariga oid bir qator muhim muammoli masalalar o‘rganilgan bo‘lib u: Qayta tiklanuvchi energiya manbalarining qo‘llanilishi va kelajagi; Qishloq va suv xo‘jaligida qayta tiklanuvchi energiya manbalarini qo‘llanilishi; Kichik suv oqimlari energiyasidan foydalanish; Shamol energiyasi va undan foydalanish imkoniyatlari; Quyosh haroratidan energiya olish; Quyosh nuridan energiya olish; Energiya ta’minotida geotermal energiya resurslaridan foydalanish; Biomassa energiyasidan foydalanish; Qayta tiklanuvchi energiya manbalari asosidagi qurilmalarning texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini hisoblash kabi boblarni qamrab olgan.

Ushbu maqolada zamonaviy energiya ishlab chiqarish texnologiyalarining rivojlanishi va ularning global ekologik va iqtisodiy ta’siri ko‘rib chiqiladi. An’anaviy energiya manbalari, qayta tiklanadigan energiya texnologiyalari (quyosh, shamol, gidroenergetika, biomassa) va innovatsion usullar (yadro sintezi, vodorod energiyasi, geotermal energiya) tahlil qilinadi. Maqolada energiya ishlab chiqarishning ekologik tozaligini oshirish, uglerod chiqindilarini kamaytirish va barqaror rivojlanishni ta’minlash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu texnologiyalarning kelajakdagi imkoniyatlari va ularni rivojlantirishning strategik ahamiyati ham yoritilgan.

Bul maqalada jasıl ekonomika sharayatında energiya nátiyjeliligin arttırıwda sanaat innovaciyalarınıń tutqan ornı hár tárepleme tallanadı. Atap aytqanda, energiyanı únemlewdi támiyinlewge qaratılǵan innovaciyalıq texnologiyalar, jasıl óndiris principleri, aqıllı energiya sistemaları hám qayta tiklenetuǵın energiya derekleriniń sanaat tarmaqlarında qollanılıwı úyrenilgen. Sonday-aq, energiya nátiyjeliligin arttırıw procesindegi sistemalı mashqalalar, sonıń ishinde, indikatorlardıń jetispewshiligi, sanlastırıw dárejesiniń tómenligi hám jergilikli texnologiyalıq potencialdıń sheklengenligi sıyaqlı mashqalalarǵa da itibar qaratılǵan. Maqalada bar mashqalalardıń sheshimine baylanıslı anıq usınıslar berilgen jáne innovaciyalar tiykarında ekologiyalıq hám ekonomikalıq turaqlılıqqa erisiw jolları kórsetilgen.

Bino rejalarining konfiguratsiya variantlarining ularning energiya sarfi bo'yicha fazoviy xususiyatlari bilan o'zaro bog'liqligi ko'rib chiqiladi. Binolarning shakllarini hajmli rejalashtirish echimlarini tadqiq qilishning dolzarbligi asoslanadi energiya samaradorligini hisobga olgan holda. Tadqiqot ob'ekti sifatida energiya samaradorligini hisobga olgan holda bino shakllarining eng keng tarqalgan volumetrik-fazoviy konfiguratsiyalarini tanlaymiz. Binoning asosiy  rejalashtirish parametrlarini va ularning issiqlik yo'qotilishiga ta'siri uchun qurilish maydonlarining o'zgarishi zamin maydonining o'zgarishiga bog'liqligini aniqlashga imkon beradigan grafik materiallar zarur shart-sharoitlarni tahlil qilish misollari keltirilgan. Ushbu taqqoslash binolarni energiya tejash tamoyillarini hisobga olgan holda qurish uchun energiya tejaydigan va oqilona tuzilgan hajmli rejalashtirish echimini aniqlash uchun amalga oshiriladi.  

Ushbu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasida qayta tiklanuvchi energiya manbalarining texnik va iqtisodiy samaradorligi tahlil qilingan. Mintaqaning tabiiy-iqlimiy sharoitlari asosida quyosh, shamol, biomassa va geotermal energiya salohiyati o‘rganilgan. Mahalliy va xalqaro tajribalar asosida investitsiyaviy jozibadorlik, ishlab chiqarish tannarxlari, ekologik afzalliklar va davlat siyosati doirasidagi rivojlanish istiqbollari yoritilgan. Jadval va grafiklar orqali manbalar o‘rtasidagi samaradorlik solishtirilgan. Xulosa sifatida qayta tiklanuvchi energiya mintaqaviy rivojlanish, ekologik barqarorlik va energetik mustaqillikda muhim rol o‘ynashi qayd etilgan.

Qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish turli afzalliklarni taqdim etish orqali yashil iqtisodiyotni rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi. Bularga issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish, iqlim o‘zgarishini yumshatish, energiya xavfsizligini oshirish, barqaror rivojlanishni qo‘llab-quvvatlash, ish o‘rinlari yaratish va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish kiradi. Quyosh, shamol, gidroenergetika va geotermal energiya kabi qayta tiklanadigan energiya manbalarini yashil iqtisodiyotga kiritish yanada barqaror va ekologik toza energiya infratuzilmasini qurish yo‘lidagi muhim qadamdir.

Mualif maqolada Umumta’lim maktablarida fizika fani massa va energiya haqida mulohazalarga bag‘ishlangan bo‘lib, unda massa va energiya to‘g‘risida fikrlar yuritilgan, energiya va massa ekvivalentligi hamda massaning tezlikka bog‘liqligi ifodalarini keltirib chiqarishning matematik yechimlari keltirilgan. Maqola avvalo iqtidorli o‘quvchilarimiz va talabalarimizni, qolaversa ushbu maqolaga e’tiborini qaratgan barcha-barchani yana bir marta ushbu masalada mulohaza va munozaraga chorlaydi.

Mazkur maqolada quyosh energiyasidan foydalanish orqali qishloq xo‘jaligi sohasida energiya tejamkorligini oshirish masalalari yoritilgan. Sug‘orish, issiqxona isitish, sovitish, yoritish va boshqa jarayonlarda quyosh panellarini qo‘llash usullari, ularning iqtisodiy samaradorligi, ekologik foydasi hamda simulyatsiya asosida tahlil qilish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi.

Ushbu maqolada yashil energiya texnologiyalarining barqaror rivojlanishdagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Quyosh, shamol, gidroenergetika va biomassa kabi qayta tiklanadigan energiya manbalari iqlim o‘zgarishlariga qarshi kurash va uglerod chiqindilarini kamaytirish vositasi sifatida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, yashil energiya iqtisodiyotga, xususan, yangi ish o‘rinlarini yaratishga va uzoq hududlarda elektr energiyasi ta’minotini yaxshilashga qo‘shayotgan hissasi yoritiladi. Kelajakda yadro sintezi, vodorod energiyasi va aqlli tarmoqlar (smart-grid) kabi innovatsion texnologiyalarning joriy qilinishi global energetika sohasidagi ekologik va iqtisodiy muammolarni hal qilishda asosiy rol o‘ynashi kutilmoqda. Maqola yashil energiyaning xalqaro va mahalliy miqyosda amalga oshirilayotgan strategiyalarini, shuningdek, mavjud muammolar va ularni hal qilish yo‘llarini ham qamrab oladi.

Jaxonda kundan-kunga sanoat korxonalarining, aholi sonining ortishi elektr energiyasiga bo‘lgan talabni ortishiga sabab bo‘lmoqda. Bu esa o‘z navbatida yangi energiya zaxiralarini izlab topish va qayta tiklanuvchan energiya manbalarini hayotga kengroq tadbiq etishni talab qiladi. Energiya zaxiralarini tejamkorlik masalari bugungi kunda juda dolzarb masala bo’lib qolmoqda. Elektr ta’minoti tizimida yo’qotilayotgan energiyalarni 15-20 % transformatorlarga to‘g‘ri keladi. Ushbu maqolada elektr ta’minot tizimining muhim qismi bo‘lgan trasnformatorlarning energiya isroflari va samaradorligiga ta’sir etuvchi omillar yoritilgan

Mazkur maqolada uy xo‘jaliklari darajasida kichik gidroelektrostansiyalarni (mini-GES) tashkil etishning iqtisodiy, ekologik va energiya ta’minoti nuqtayi nazaridan samaradorligi tahlil qilinadi. O‘zbekiston sharoitida, ayniqsa tog‘li va suv resurslariga yaqin hududlarda mini-GESlar orqali muqobil energiya olish imkoniyatlari o‘rganiladi. Shuningdek, mavjud tajribalar asosida statistik natijalar keltirilib, istiqboldagi takliflar ilgari suriladi.

Atrof-muhit muhofazasini ta’minlashda yashil loyihalarining o'rni bugungi kunda dunyo miqyosida juda muhim hisoblanadi. Yashil loyihalar nafaqat tabiiy resurslarni samarali ishlatishga, balki iqlim o'zgarishini kamaytirishga va ekologik barqarorlikni ta'minlashga ham qaratilgan. Yashil iqtisodiyot va ekologik barqaror rivojlanish tushunchalari, ayniqsa, sanoat rivojlanishi va urbanizatsiya jarayonlari ortidan kelib chiqadigan ekologik tahdidlarga qarshi kurashish zaruratidan kelib chiqadi. Shu sababli, yashil loyihalar atrof-muhitni saqlashda muhim ahamiyatga ega. Energiya tejamkorligi va qayta tiklanuvchi energiya manbalari. Yashil loyihalar, asosan, energiya tejamkorligi va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishni o'z ichiga oladi. Quyosh energiyasi, shamol energiyasi, bioenergiya va geotermal energiya kabi manbalar, an'anaviy energiya manbalariga qaraganda ekologik jihatdan ancha toza va barqaror hisoblanadi. Yashil loyihalar bu manbalardan foydalanishni kengaytirish orqali karbon chiqindilarini kamaytirishga va iqlim o'zgarishini sekinlashtirishga yordam beradi.

Ushbu tadqiqotda qayta tiklanadigan samarali va ishonchli energiya tizimlari sifatida quyosh mo’rilari olingan. Quyosh mo’rilari qayta tiklanadigan samarali va ishonchli energiya tizimlari sifatida, jiddiy ekologik muammolar va qazib olinadigan energiya manbalaridan doimiy ravishda foydalanish va haddan tashqari ko’p foydalanish bilan bog’liq energetik inqirozlarga qaramasdan binolarda keng qo’llaniladi. Buning sababi shundaki, binolar butun dunyo bo’ylab yillik energiya iste’molining taxminan 42% ni, asosan isitish, sovutish, elektr energiyasi va havoni tozalash uchun iste’mol qiladi [1]. An’anaviy isitish va sovutish tizimlari energiya xavfsizligiga va issiqxona gazlari emissiyasiga katta ta’sir ko'rsatadi. Tabiiy shamollatish insoniyatga bir necha yuz yillardan beri ma’lum bo'lgan barqaror binolarni loyihalashning muhim rejalaridan biridir [2].

Maqolada bugungi kunda muqobil energiya manbalaridan foydalinish bo‘yicha dunyo amaliyoti va bu borada olib borilayotgan ilmiy izlanishlar katta ahamiyatga ega ekanligi, tabiiy resurslarning dunyo bo‘yicha zaxiralarining kamaiyb borayotganligi, shuningdek respublikamizda energiya samaradorligiga erishish maqsadida olib borilayotgan ilmiy izlanishlar, jumladan qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Hozirgi kunda elektr ta'minoti korxonalarning uzluksiz ishlashini ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Biroq, energiya iste'molining ko'payishi va texnologik talablarning oshishi bilan mavjud elektr ta'minoti tizimlari bosim ostida qolmoqda. Elektr ta'minoti samaradorligini oshirish zarurati turli sohalardagi korxonalar uchun tobora dolzarb bo'lib bormoqda. Ushbu maqolada biz korxonalarga elektr ta'minoti samaradorligini oshirishga yordam beradigan zamonaviy yondashuvlar va texnologiyalarni ko'rib chiqamiz. Biz yangi texnologiyalarning rolini, korxonalardagi muvaffaqiyatli loyihalar namunalarini va ushbu sohadagi rivojlanish istiqbollarini tahlil qilamiz. Elektr ta'minotini yaxshilash nafaqat korxonalarning ishonchliligini oshiradi, balki ularning raqobatbardoshligi uchun muhim bo'lgan energiya sarfini kamaytiradi.

Maqolada bugungi kunda muqobil energiya manbalaridan foydalinish bo‘yicha dunyo amaliyoti va bu borada olib borilayotgan ilmiy izlanishlar katta ahamiyatga ega ekanligi, tabiiy resurslarning dunyo bo‘yicha zaxiralarining kamaiyb borayotganligi, shuningdek respublikamizda energiya samaradorligiga erishish maqsadida olib borilayotgan ilmiy izlanishlar, jumladan qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Maqolada mini futbolda sportchilarning maxsus chidamlilik tayyorgarligi bilan bog‘liq savollar o‘rganilgan..Mini futbolda chidamlilik namoyon bo‘lishi turli xil omillar bilan ta’minlanadi, ulardan biri energiya ta’minoti, ya’ni: -ishlaydigan mushaklarni energiya bilan ta’minlaydigan mexanizmlar. Energiya bilan ta’minlashning ikkita mexanizmi mavjud: aerob (kislorod ishtirokidagi kimyoviy reaksiyalar), anaerob (kislorodsiz sodir bo‘ladigan kimyoviy reaksiyalar). Aerob va anaerob qobiliyatlari insonning energiya imkoniyatlarini to‘liq tavsiflaydi.

Mazkur maqolada energiya almashinuvi va issiqlik qonunlarining asosiy nazariy tamoyillari, ular orqali tabiatda va texnologik jarayonlarda sodir bo‘ladigan hodisalarning mohiyati keng muhokama qilinadi. Tadqiqot termodinamikaning asosiy qonunlariga tayanib, issiqlik uzatilishining zamonaviy sanoat va ekologik texnologiyalar rivojlanishidagi o‘rni va ahamiyatini yoritadi. Ushbu tahlillar energiya tejash usullari va barqaror rivojlanish yo‘nalishidagi muhim tavsiyalarni beradi.

Ushbu maqolada energiya ta’minoti jarayonlarida elektr energiya manbalarining ish samaradorligini oshirish hamda kattaliklarini ikkilamchi signallarga o‘zgartirish, o‘lchov va nazoratning ko‘p parametrli o‘zgartgichlarini hisoblash jarayonlari ustida tadqiqotlar olib borilgan. Energiya samaradorligini oshirishda raqamli texnologiyalar hamda ularning zamonaviy apparat-dasturiy vositalarini keng qo‘llash, ular yordamida monitoringni amalga oshirish tamoyillari, qayta ishlovchi hamda tegishli asosda uzatuvchi vositalarning tuzilish tamoyili, model va algoritmlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.

Ushbu maqolada energiya saqlash tizimlarining elektr tarmog‘iga ta’siri har tomonlama tahlil qilinadi. Xususan, ularning yuklamani muvozanatlash, kuchlanish va chastotani barqarorlashtirish, energiyani vaqtinchalik saqlash orqali tarmoq samaradorligini oshirishdagi roli yoritilgan. Shuningdek, EST larni qayta tiklanuvchi energiya manbalari bilan integratsiya qilish, elektr tarmog‘ining iqtisodiy va ekologik foydasini oshirishda tutgan o‘rni ko‘rib chiqiladi. Maqolada texnik, iqtisodiy va kelajakdagi rivojlanish yo‘nalishlari bog‘lovchi so‘zlar orqali ketma-ket va mantiqiy tarzda bayon etilgan.

Ushbu maqolada qayta tiklanadigan energiya manbalarining energiya ta’minotidagi o‘rni atroflicha o‘rganilgan. Ushbu energiya turining ma’lum darajadagi kamchiliklari yoritilgan. SHuningdek, dunyoning ayrim davlatlari, o‘z navbatida Markaziy Osiyo davlatlarida qayta tiklanuvchi energiya manbalariga e’tibor va foydalanish jihatlari o‘rganilgan.