Favqulodda vaziyat - odamlar qurbon bo‘lishiga, ularning sog‘lig‘i yoki atrof tabiiy muhitga zarar etishiga, jiddiy moddiy talafotlar keltirib chiqarishga hamda odamlarning hayot faoliyati sharoiti izdan chiqishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan yoki olib kelgan avariya, halokat, xavfli tabiiy hodisa, tabiiy yoki boshqa ofat natijasida muayyan hududda yuzaga kelgan holat.

Ushbu maqolada Abdukarim Mirzayev hikoyalari haqida so'z boradi. Ularning inson hayotidagi tarbiyaviy ahamiyatiga e'tibor qaratiladi.

Ushbu maqolada nafaqat avariya sodir bo'lganda, balki korxonalarning statsionar ishlashi sharoitida yuzaga keladigan favqulodda vaziyatning shakllanishi muhokama qilinadi. Ishlab chiqarish ob'ektidagi hodisa odatda texnik qurilmalarning ishdan chiqishi yoki shikastlanishi yoki texnologik jarayondan chetga chiqishni anglatadi. Baxtsiz hodisa deb tuzilmalar yoki texnik qurilmalarning vayron bo'lishi, nazoratsiz portlash yoki xavfli moddalarning chiqishi tushuniladi. Favqulodda halokat, odamlarning sog'lig'iga zarar yetkazish, moddiy boyliklarning katta miqyosda nobud bo'lishi va tabiiy muhitga jiddiy zarar yetkazish bilan bog'liq yirik baxtsiz hodisa deb hisoblanadi.

Ushbu tezisda Xayriddin Sultonning “Yozning yolgʻiz yodgori” qissasi tahlil qilinib, undagi obrazlar poetikasi, ayniqsa psixologik tasvir vositalari orqali yoritilgan ruhiy holatlar o‘rganiladi. Adib o‘z ijodida inson qalbining ichki olami, ruhiy iztiroblari va vijdon to‘qnashuvlarini badiiy ifoda qilishga alohida e’tibor qaratadi. Ayniqsa, Adash Karvon va Sattor obrazlari timsolida insoniyatga xos ichki dramatizm, ma’naviy halokat va poklanish48 jarayonlari chuqur tahlil qilinadi. Maqolada psixologik detallar, paralingvistik belgilar, ichki monolog va tafakkuriy tasvirlar orqali obrazlarning ochilishi tahliliy yondashuvda ko‘rsatib beriladi. Xayriddin Sulton nasrida portret chizish an’anaviy yo‘ldan farq qilgan holda, ichki kechinmalar vositasida amalga oshirilishi alohida urg‘u bilan yoritiladi. Asarda retrospektiv kompozitsiya va ongiy-assotsiativ bog‘lanishlar asosida inson ongining nozik qatlamlari badiiy tasvirlanadi. Muallifning falsafiy qarashlari, zamonaviy ruhiy-insoniy muammolarga bergan badiiy talqini orqali “Yozning yolgʻiz yodgori” qissasi o‘zbek psixologik nasrining yorqin namunasi sifatida baholanadi. Maqola adabiy obrazlar orqali jamiyat, ma’naviyat va insoniy qadriyatlarni aks ettirishga qaratilgan.

Yoshlar xulq-atvorida miliy fazilatlarni ijtimoiy-psixologik omillari haqida gap ketganda beixtiyor taniqli o‘zbek ma'rifatparvari Abdulla Avloniyning “Tarbiya biz uchun yo hayot - yo mamot, yo najot - yo halokat, yo saodat - yo falokat masalasidir” degan chuqur  ma'noli so‘zlari inson e'tiborini tortadi [2, s.108-118].