Umurtqali hayvonlar (vertebratalar) nerv tizimi va sezgi aʼzolari tuzilishi, evolyutsion taraqqiyoti hamda funksional xususiyatlari bilan bir-biridan farq qiladi. Bu farqlar hayvonlarning yashash muhitiga, hayot tarziga va rivojlanish bosqichlariga bog‘liqdir. Solishtirma anatomik tahlil, bu organlar qanday o‘zgarishga uchraganini va har bir tur uchun qanday moslashuvlar yuzaga kelganini o‘rganishga yordam beradi.

Ushbu maqolada yurak va miya o‘rtasidagi fiziologik bog‘liqlik, ularning qon aylanish tizimidagi o‘zaro ta’siri hamda markaziy nerv tizimi orqali yurak faoliyatining boshqarilishi yoritilgan. Yurak miya tomonidan nerv impulslar va gormonal mexanizmlar orqali nazorat qilinadi. Shu bilan birga, yurak faoliyatidagi o‘zgarishlar ham miya qon ta’minotiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada ushbu ikki muhim a’zo o‘rtasidagi fiziologik muvofiqlikning ahamiyati, patologik holatlar (insult, yurak yetishmovchiligi, gipoksiya)da yuzaga keladigan buzilishlar tahlil qilinadi.

Mazkur maqola sepsis va uning og‘ir shakli bo‘lgan septik holat davrida organizmda yuzaga keladigan patomorfologik o‘zgarishlarni tahlil qilishga bag‘ishlangan. Sepsis — bu organizmning infeksiyaga nisbatan kuchli va nazoratsiz yallig‘lanish javobi bo‘lib, u ko‘pincha hayot uchun xavfli holatlarga olib keladi. Septik holatda ko‘p organ yetishmovchiligi, qon aylanish tizimining buzilishi, shuningdek, to‘qimalarda yallig‘lanish, nekroz va shish holatlari kuzatiladi. Maqolada ayniqsa, qon aylanish tizimi, o‘pka, buyrak, jigar va markaziy nerv tizimi kabi hayotiy muhim organlardagi asosiy patomorfologik o‘zgarishlar keng yoritilgan. Disseminatsiyalangan intravaskulyar koagulyatsiya (DIC) — sepsisda keng tarqalgan va og‘ir kechuvchi holat bo‘lib, kapillyarlarda tromblar shakllanishi bilan birga, gemorragik sindromga olib keladi. Shuningdek, o‘pka to‘qimalarida alveolyar septalarning shishishi, gemorragik infiltratsiya va diffuz alveolyar shikastlanishlar qayd etiladi. Buyraklarda glomerulyar nekroz, jigar to‘qimasida distrofik va nekrotik o‘zgarishlar, markaziy nerv tizimida esa gipoksik-ischemik shikastlanishlar uchraydi. Ushbu morfologik o‘zgarishlar sepsisning klinik belgilari va og‘irligini tushunishda, hamda to‘g‘ri davolash strategiyasini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega. Maqola sepsisning patomorfologik asoslarini chuqur tahlil qilgan holda, klinik amaliyotda muhim axborot manbasi bo‘la oladi.

The paper examines cardiovascular disorders in connective tissue dysplasia with an emphasis on the role of the autonomic nervous system in the clinical manifestation of the disease. Changes in cardiac morphology are discussed, including deficiencies in the structure of the pericardium, endocardium, and valves, considered as minor cardiac anomalies. Objects of study include mitral and tricuspid valve prolapse, aortic root dilation, aortic sinus aneurysms, and other significant anomalies. Evidence is provided of the relationship between connective tissue changes, valve function, and hemodynamic disturbances. Pathologies resulting from improper myocardial nutrition and mechanical effects that lead to deterioration in the functional state of the heart and increase the risk of arrhythmia in patients with CTD are discussed.

Ushbu maqolada Termiz shahar aholisi o’rtasida sog’lom turmush tarzini shakllantirish bilan bir qatorda, aholining turli qatlamlarining yashash sharoitlari o’rganib chiqilgan hamda olib borilgan targ’ibot ishlari ilmiy jixatdan asoslangan va xulosalar berilgan.

Ushbu maqolada Termiz shahar aholisi o’rtasida sog’lom turmush tarzini shakllantirish bilan bir qatorda, aholining turli qatlamlarining yashash sharoitlari o’rganib chiqilgan hamda olib borilgan targ’ibot ishlari ilmiy jixatdan asoslangan va xulosalar berilgan.

Ushbu maqolada bolalarda uchraydigan epilepsiya kasalligini keltirib chiqaruvchi asosiy sabablari, uning rivojlanish mexanizmlari va klinik kechish xususiyatlari tahlil qilingan. Epilepsiya — markaziy asab tizimi faoliyatining buzilishi bilan kechuvchi surunkali kasallik bo‘lib, u asosan bolalik davrida boshlanadi. Tadqiqotda epilepsiyaning tug‘ma va orttirilgan shakllari, irsiy omillar, miya jarohatlari, infeksion kasalliklar hamda psixonevrologik omillar o‘rganilgan. Shuningdek, klinik belgilarning o‘ziga xos ko‘rinishlari, diagnostika va davolash usullari yoritilgan. Maqolada kasallikning bolalar ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga ta’siri, erta tashxis va kompleks terapiya ahamiyati alohida ta’kidlanadi.

Ushbu maqolada Termiz shahar aholisi o’rtasida sog’lom turmush tarzini shakllantirish bilan bir qatorda, aholining turli qatlamlarining yashash sharoitlari o’rganib chiqilgan hamda olib borilgan targ’ibot ishlari ilmiy jixatdan asoslangan va xulosalar berilgan.