Ushbu maqolada o‘spirinlarning psixologik rivojlanishi, ularning ijtimoiy va shaxsiy o‘zgarishlari, shuningdek, kasbga yo‘naltirish jarayonida ularning psixologik ehtiyojlari haqida ma'lumot va tavsiyalar berilgan.

Klasterli yondashuv asosida oʻquvchilarda badiiy estetiklikni rivojlantirish muammosining pedagogik-psixologik adabiyotlarda oʻrganilishi, pedagogik-psixologik xususiyatlari, texnologiyasi, o’quvchilarda badiiy estetiklikni rivojlantirish samaradorligini oshirishga yordam beradi.

Maktabgacha ta’lim sohasi uzluksiz ta’limning bosh bo‘g‘ini hisoblanadi, maktabgacha yoshdagi  bolalarni har tomonlama yetuk, sog‘lom, ham jismoniy, estetik, mehnat jihatdan voyaga yetkazish, ta’lim-tarbiya jarayoniga samarali tayyorlash, ta’lim va tarbiya shakllari hamda usullarini joriy etish hamda ma’naviy barkamol avlodni tarbiyalashni nazarda tutadi. Ijodiy o‘yinlardan foydalanish bolalarning pedagogik-psixologik jihatlarini ochib berishga yordam beradi. 

Ushbu maqolada umumta’lim maktabi o‘quvchilarini kreativ yondashuv asosida ingliz tilini o‘qitishning pedagogik-psixologik asoslari  ahamiyati va afzalliklari ko‘rsatib berilgan.

So’nggi yillarda maktab ta’lim tizimiga shiddat bilan kirib kelayotgan yangi pedagogik texnologiyalar, innovatsiyalar, pedagogik-psixologik tushunchalar, interfaol metodlarni ta’lim beruvchi tomonidan o’zlashtirilib va qo’llanib borilishi, ta’lim sifatini, dars samaradorligini oshirishga yanada xizmat qiladi.

Maqolada bo‘lajak sport murabbiylarining kognitiv qobiliyatlarini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik-psixologik asoslari yoritilgan. Kognitiv qobiliyatlar sport murabbiyligidagi muhim psixik jarayonlar – analitik fikrlash, muammoni hal qilish, diqqatni boshqarish kabi jihatlar bilan bog‘liq holda tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu qobiliyatlarni rivojlantirish uchun samarali pedagogik texnologiyalar va psixologik yondashuvlar bayon etilgan. Maqolada amaliy tavsiyalar ham berilgan.

Ushbu maqolada talabalarni texnik ijodkorlik faoliyatiga tayyorlash jarayonining pedagogik va psixologik xususiyatlari yoritilgan. Texnik ijodkorlik talabalar dunyoqarashini kengaytirish, mustaqil fikrlash, yangilik yaratish hamda amaliy masalalarni hal etish ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bilan birga, bu jarayon talabalardan yuqori darajadagi intellektual faollik, motivatsiya va ijodiy yondashuvni talab qiladi. Pedagogik nuqtayi nazardan, ta’lim jarayonini texnik ijodkorlik faoliyatiga yo‘naltirishda innovatsion metodlar, o‘qituvchi va talabalar o‘rtasidagi samarali hamkorlik, muammoli vaziyatlar yaratish muhim sanaladi. Psixologik jihatdan esa, talabalarni texnik ijodkorlikka tayyorlashda motivatsiyani shakllantirish, ijodiy fikrlashni qo‘llab-quvvatlash va stress holatlarini boshqarish alohida ahamiyat kasb etadi.

Ushbu tezisda Elektron vositalarni integratsiyalash orqali ta'lim jarayonini modernizatsiya qilish zamonaviy hamkorlik tamoyillari, media ta'lim resurslarining pedagogik-psixologik asoslaridan foydalanish va ta'minlash usullarini shakllantirishda kognitiv kompetensiyalardan foydalanishning nazariy asoslari keltirilgan.

Hаr bir jаmiyаt uchun tа’lim bilаn birgа bu sоhаdаgi аxlоqiy tаrbiyа vа аxbоrоt mаdаniyаti muаmmоlаri muhim strаtegik аhаmiyаtgа egа mаsаlаlаrdаn biri hisоblаnаdi. Glоbаllаshuv shаrоitidа tа’limdа аxbоrоt mаdаniyаti muаmmоlаri hаr qаchоngidаn dоlzаrb аhаmiyаtgа egа bо‘lib, bu mаsаlаni yetаrlichа ilmiy аsоsdа о‘rgаnishni tаqоzо etаdi. Ushbu tezisda bo`lajak boshlang`ich sinf o`qituvchilarining axborot madaniyatini shakllantirish mohiyati, pedagogik-psixologik yo`nalishlari muhokama etiladi.

ushbu maqola talabalarda refleksiv qobiliyatlarni rivojlantirishning pedagogik-psixologik xususiyatlarini o‘rganadi. Refleksiv qobiliyatlar talabalarning o‘z-o‘zini anglash, o‘z xatti-harakatlarini tahlil qilish va o‘rganish jarayonida o‘zgarishlarni kuzatish imkonini beradi. Maqolada refleksivlikning ta’lim jarayonidagi ahamiyati, uning o‘zaro munosabatlar va ijodiy fikrlash bilan bog‘liqligi, shuningdek, talabalarning refleksiv qobiliyatlarini rivojlantirish uchun samarali pedagogik usullar va strategiyalar muhokama qilinadi. Natijada, talabalarning o‘z-o‘zini baholash, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal etish qobiliyatlari ortadi, bu esa ularning akademik va shaxsiy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘z-o‘ziga baho berishning pedagogik-psixologik xususiyatlari ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilingan. O‘z-o‘ziga bahoning shaxsiy rivojlanishdagi ahamiyati, unga ta’sir etuvchi asosiy omillar hamda uni rivojlantirish metodlari yoritilgan. Shuningdek, adekvat o‘z-o‘ziga bahoni shakllantirishda uchraydigan dolzarb muammolar, ularning ta’lim jarayoniga ta’siri va amaliy yechimlari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega.

Klasterli yondashuv asosida oʻquvchilarda badiiy estetiklikni rivojlantirish muammosining pedagogik-psixologik xususiyatlari, texnologiyasi, metodlari, badiiy estetiklikni rivojlantirish samaradorligini oshirishga yordam beradi.

Ushbu maqolada din va axloq o‘rtasidagi pedagogik-psixologik xususiyatlarga alohida e’tibor qaratiladi. Din butun insoniyatning ma'naviy evolyutsiyasining bo'g'inlaridan biri bo'lib, jamiyat tarixidagi katta bosqich u bilan bog'liq. U odamlarning tevarak-atrofdagi voqelik va o'zini anglashining tarixiy va ijtimoiy shartli shakli sifatida vujudga kelgan va mavjud bo'lgan. Maqolada mualliflar turli diniy konfessiyalarda ushbu axloqning kelib chiqish tarixi va asoslari haqida fikr va mulohazalar yuritadilar.

Ushbu maqolada zamonaviy tibbiyot ta’limi jarayonida klinik fikrlash kompetentsiyalarini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik hamda psixologik jihatlari tahlil qilinadi. Klinik fikrlash shifokorning kasbiy kompetensiyasining asosiy tarkibiy qismi bo‘lib, nafaqat chuqur nazariy bilimlarga, balki dalillarga asoslangan yondashuv, analitik fikrlash, hissiy barqarorlik, empatik muloqot va reflektiv tafakkurga tayangan holatda qaror qabul qilishga asoslanadi. Maqolada kognitiv, affektiv va metakognitiv salohiyatlarni integrativ tarzda rivojlantirishning didaktik shart-sharoitlari, o‘qitish metodikasi, baholash yondashuvlari va simulyatsion muhitda o‘quv faoliyatini tashkil etish usullari yoritiladi. Shuningdek, interaktiv metodlar, muammoli ta’lim, refleksiya va murabbiylik asosida shaxsiy va kasbiy o‘sish mexanizmlari tahlil etiladi.

Ushbu maqolada talaba yoshlarda pozitiv dunyoqarashni shakllnatirishning ahamiyatlilik darajasi, pozitiv dunyoqarashni shakllantirishning o‘ziga hos funksiyalari, pedagogik-psixologik tomonlama tahlili yoritilgan.

Ushbu maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning refleksiv pozitsiyasi falsafiy va pedagogik-psixologik muammo sifatida yoritilgan. Shuningdek, refleksiya, umume’tirof qilingan pedagogik-psixologik hodisa sifatida, bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy-pedagogik pozitsiyasining tarkibiy qismi sifatida tahlil qilingan.

Mazkur maqolada yoshlarning ijtimoiy kompetentligini rivojlantirishning pedagogik va psixologik asoslari keng tahlil qilingan. Ijtimoiy kompetentlik tushunchasining mohiyati, uning shakllanish bosqichlari, tarkibiy qismlari hamda bu jarayonda pedagog-psixologlarning o‘zaro hamkorlik mexanizmlari yoritilgan. Shu bilan birga, yoshlarni ijtimoiy hayotga faol integratsiyalashuviga xizmat qiluvchi ta’lim texnologiyalari, metodlar va uslublar asosida tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Maqolada kompyuter tarmoqlarining zamonaviy inson hayot va faoliyatiga jadal kirib borishi va rivojlanishi jamiyatning ijtimoiy, iqtisodiy va hatto siyosiy masalalarini hal etishda alohida ahamiyat kasb etishi, shu bilan birga, shaxsning pedagogik-psixologik xususiyatlari, bilim doirasi, dunyoqarashi o‘zgarishiga ta’siri haqida ma’lumotlar berilgan.

Usbu maqolada maktabgacha ta'lim tashkilotlarini boshqarish va ushbu vazifaga bevosita javobgar shaxsning umumiy imiji va pedagogik-psixologik xususiyatlari junladan boshqaruv shaxsning rahbarlik mahorati haqida tahlillar va fikr mulohazalar keltirilgan bo’lib asosian nazariy jihatlar umumiy tarzda o’rganib chiqilgan.

Tanqidiy tafakkur shaxsni fikrlash faoliyati sifatida qaralib, koʻplab taʼlim kontekstlarida о‘z-о‘zini boshqаrаdigаn, о‘z-о‘zini tаrtibgа soluvchi, о‘zini-о‘zi nаzоrаt qilаdigаn vа о‘zini-о‘zi tuzаtuvchi fikrlаsh hаmdа g‘oyа vа imkoniyаtlаrning ijodkоrlik bilаn uyg‘unlаshuvi katta ahamiyat kasb etishi isbotlangan

Mamlakatimizda yuz berayotgan ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar, xalq ta'limi tizimida bo'layotgan o'zgarishlar «Ta'lim to'g'risida»gi qonunda hamda «Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi» da ko'rsatib o'tilgandek, har bir boshlang'ich sinf o'qituvchisi oldiga muhim vazifa qo'yilmoqda. Bu vazifalar boshlang'ich ta'lim uchun xos bo'g'inlami ajratish imkonini beradiki, bu bo'g'inlar xilma-xil o'quv fanlari dasturlarida, o'quv rejalarida, darsliklarda ta'limning joriy etilishi hamda metodik tizimida biror tarmoqni hosil qilishi mumkin. Boshlang'ich sinflar o'qituvchisining metodik-matematik tayyorgarligi deyilganda biz uni ilmiy dunyoqarash asosida matematika o'qitish metodikasini umumiy pedagogik-psixologik va matematik tayyorgarlik bilan uzviy bog'lanishda tayyorlanishni tushunamiz. Bunday tayyorlanish vazifasiga matematikadan boshlang'ich ta'lim sohasida ma'lum bilim va uquvlami egallash hamda bolalami o'qitish orqali tarbiyalashni o'zlashtirishi kiradi.

Ushbu maqolada o‘g‘irlik haqida, uning kelib chiqish sabablari, o’g’irlikning psixologik mehanizmlari, o’g’irlikning ilk ko’rinishlari, o’g'irlik haqida olimlarning nazariyalari to’g’risida fikr yuritilib, o’girlikni oldini olish bo’yicha psixologik ko’rsatmalar  berilgan. Oilada  ota-onalarning farzand tarbiyasidagi mihim vazifalari to’g’risida ham  keng  to’htalib, pedagogik-psixologik maslahatlar berilgan.

Mazkur tezisda inklyuziv ta’limni normativ rivojlantirish jarayonida bolalar psixologik taraqqiyotining ayrim jihatlari tahlil qilinadi. Xususan, empatiya va qabul qilishni shakllantirish omillari, ularning ijtimoiy muhitda bola rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’siri yoritiladi. Inklyuziv yondashuvning amaliy ahamiyati va pedagogik-psixologik qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, empatiya madaniyatini rivojlantirish va boshqalarni qabul qila olish ko‘nikmasi ta’lim tizimida sog‘lom psixologik muhit yaratishning muhim sharti sifatida talqin qilinadi.

Ushbu maqolada axborot muhiti sharoitida talabalarda ma’naviy yetuklikni shakllantirish xususida bayon etilgan. Shaxsning ma’naviy yetukligini belgilab beruvchi xususiyatlar shaxs yetukligini anglatuvchi bazaviy mezonlar, ma’naviy yetuklikni shakllantirishda talabalarda bo’lishi lozim bo’lgan ma’naviy-axloqiy  kompetensiya (fazilat)lar haqida ma’lumot berilgan. Talabalarning axborotdan to‘g‘ri  foydalana olish kompetensiyasini shakllantirishda ma’naviy yetuklik ko‘nikmalarini tarkib toptirishda ma’lum tavsiyalar berib o’tilgan.

Mazkur maqolada asosiy ta’lim va qo’shimcha mashg’ulotlar va innovatsion texnologiyalardan to’g’ri foydalanish bilan birga, o’quvchilar o’z-o’zini anglashning yangi bosqichiga chiqish jarayoni haqida so’z yuritiladi. O’quvchi yoshlarning psixologik va fiziologik xususiyatlarini ijobiy tomonga o’zgartirish yo’lida musiqa va ijodiy harakatlarning samarasi katta ahamiyat kasb etishini asosiy vazifalari haqida ko’rsatmalar berib borilgan. Bunday sintezda o’quv jarayoni o’quvchilarning kundalik vazifasi bo’lib qoladi, u sevimli mashg’ulotlarga aylanadi. Maqola mavzusining dolzarbligi hozirgi davr yoshlarining ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishda pedagogika sohasi alohida ahamiyatga ega ekanligini ko’rsatadi.