Maqolada pul mablag’i tushunchasi haqida to’xtalib, Buxgalteriya hisoboti milliy standarti unda belgilangan umumiy qoidalar, maqsadi, amal qilish sohasi, pul mablag’i kabi tushunchalar aks etgan. Qolaversa, maqolada pul mablag’lari oqimining shakllanishi, o’zlik mablag’lari, jalb qilingan mablag’lar, qarz mablag’lari, operativ pul mablag’lari to’g’risida ham ma’lumot keltirib o’tilgan. Korxonalarda pul mablag’lari oqimini samarali boshqarish va optimallashtirishdagi bir qancha tamoyillar keltirib o’tilgan.

Maqolada pul mablag’i tushunchasi haqida to’xtalib, Buxgalteriya hisoboti milliy standarti unda belgilangan umumiy qoidalar, maqsadi, amal qilish sohasi, pul mablag’i kabi tushunchalar aks etgan. Qolaversa, maqolada pul mablag’lari oqimining shakllanishi, o’zlik mablag’lari, jalb qilingan mablag’lar, qarz mablag’lari, operativ pul mablag’lari to’g’risida ham ma’lumot keltirib o’tilgan. Korxonalarda pul mablag’lari oqimini samarali boshqarish va optimallashtirishdagi bir qancha tamoyillar keltirib o’tilgan.

Mazkur maqolada banklarda xalqaro pul o‘tkazmalari hisobi va tahlilini takomillashtirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Xalqaro pul o‘tkazmalarining samarali boshqarilishi nafaqat bank tizimining likvidligi va rentabelligini oshirishda, balki mijozlarga ko‘rsatiladigan xizmat sifatini yaxshilash hamda xalqaro moliyaviy talab va standartlarga moslashishda muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada xalqaro pul o‘tkazmalarini hisobga olish va tahlil qilish jarayonlarini takomillashtirishda qo‘llaniladigan zamonaviy yondashuvlar, ularning amaliy ahamiyati va afzalliklari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida raqamli texnologiyalarni joriy etish, avtomatlashtirilgan hisob tizimlaridan foydalanish, tranzaksiya xavfsizligini oshirish va xalqaro tajribani qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Ushbu tadqiqot natijalari bank tizimida pul o‘tkazmalarini yanada optimallashtirish, operatsion samaradorlikni oshirish va xalqaro moliyaviy operatsiyalarni rivojlantirishda amaliy ko‘mak sifatida foydalanilishi mumkin.

Mazkur maqolada pul oqimlari to’g’risidagi hisobotni moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari asosida bevosita usuldan foydalangan holda tuzish tartibi ochib berilgan. Respublikamizda pul oqimlari to’g’risidagi hisobotni tuzishda faqatgina bevosita usuldan foydalanib kelinmoqda, shu sababli biz tomonimizdan bevosita usulni ham tadbiq etilishi investorlarning moliyaviy hisobotlarga ishonchlining oshishiga xizmat qilishiga erishiladi.

Ushbu maqolada O‘zbekistonda IPO jarayonida kompaniyani baxolashda diskontlangan pul oqimi usulidan foydalanishning dolzarbligi keng yoritildi. Xususan, fond bozorida amalga oshirilayotgan islohotlar, IPO orqali investitsiya jalb qilish jarayonlari va ularda qo‘llanilayotgan baholash usullari tahlil qilindi. Diskontlangan pul oqimi (DCF) usulining afzalliklari, cheklovlari va amaliy qo‘llanilish imkoniyatlari misollar yordamida ko‘rsatib berildi.

Ushbu ilmiy tezisda tijorat banklarining kassa amaliyotlarini samarali tashkil etish, naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya qilishning tashkiliy-huquqiy asoslari, buxgalteriya hisobi va ichki audit jarayonlari kompleks yondashuv asosida o‘rganilgan. Banklar faoliyatida naqd pul bilan ishlash va ularning aylanmasini nazorat qilish eng muhim moliyaviy jarayonlardan biri hisoblanib, bu yo‘nalishda yuzaga keladigan muammolar butun bank tizimining xavfsizligi, likvidligi hamda ishonchliligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Pul oqimi boshqaruvi har qanday korxona uchun muvaffaqiyat va barqarorlikning asosiy omillaridan biri hisoblanadi.

Pul-kredit siyosati - hukumatning pul muomalasi va kredit sohasida olib boradigan bosh yoʻli va mamlakat iqtisodiyoti barqarorligini va uning samarali faoliyatini taʼminlashga, pul tizimini lozim darajada mustahkamlab turishga qaratilgan chora-tadbirlari. Markaziy bankni olib borishda pul bo-zoriga toʻgʻridan-toʻgʻri — oʻzining boshqaruv vakolatlari yordamida va pul emissiyasi orqali taʼsir oʻtkazishi mumkin.[10]

Bozor iqtisodiyoti sharoitida tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini ta’minlashda pul oqimlarini tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. An’anaviy moliyaviy tahlil asosan foyda va zarar ko‘rsatkichlariga asoslanadi, biroq bu usul ba'zida tashkilotning real moliyaviy holatini to‘liq aks ettira olmaydi. Pul oqimlarini baholash esa bank faoliyatidagi naqd mablag‘lar harakatining haqiqiy manzarasini ochib beradi va moliyaviy qarorlar qabul qilishda yanada ishonchli asos bo‘lib xizmat qiladi. Pul oqimlari bank faoliyatining uchta asosiy yo‘nalishini — operatsion, investitsion va moliyaviy faoliyatni qamrab oladi.

Pul oqimi boshqaruvi har qanday korxona uchun muvaffaqiyat va barqarorlikning asosiy
omillaridan biri hisoblanadi.

Maqolada asosiy e’tibor ARIMA modellari yordamida jismoniy shaxslarlarning xorijiy pul o‘tkazmalari ko‘satkichini  prognozlashtirish jarayoniga qaratilgan. Boks-Jenkins usulini qo‘llagan holda mavsumiy integratsiyalashgan avtoregressiya va sirg‘aluvchi o‘rtacha model qurilgan. Natijada vaqtli qator statsionarligi tekshirilib, SARIMA (0,2,2), (2,2,2) modeli tuzilgan. Model ahamiyatliligi MAPE bo’yicha hamda parametrlari statistik ahamiyatliligi esa Fisherning z mezoni bilan baholangan. Qoldiqlar normal taqsimot qonuniga bo‘ysunishi hamda ularda avtokorrelatsiya mavjud emasligi o’rganilgan. Natijada modeldan foydalanib, 2028 yilga qadar pul o‘tkazmalari hajmining  prognoz qiymatlari ishlab chiqilgan.

Ushbu tezisda korxonalarda hisob-kitoblar operatsiyalarida bank hisobvaraqlari orqali amalga oshiriladigan pul mablag‘lari harakatining tahlili va bu harakatlarni hisoblash usullari ko‘rib chiqilgan. Bank hisobvaraqlari orqali yuritiladigan operatsiyalar korxona moliyaviy intizomi, to‘lovga layoqatliligi va pul oqimlarining shaffofligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Tezisda bank hisobvaraqlari harakatlarini hisobga olishning buxgalteriyadagi aks ettirilish tartibi, bu harakatlar asosida shakllantiriladigan moliyaviy ko‘rsatkichlar va ularning tahlil metodlari yoritilgan. Amaliy misollar orqali bank aylanmalari samaradorligini baholash usullari ham bayon etilgan.

Ushbu tezisda budjet tashkilotlarida pul oqimlari toʻgʻrisidagi hisobotlarni takomillashtirish orqali aylanma mablagʻlarni samarali nazorat qilish va tahlil qilish imkoniyatlarini oshirish masalalari koʻrib chiqiladi. Shuningdek, ushbu hisobotlarni xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga moslashtirish uslublari va ularning amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Mazkur tadqiqot natijasida budjet tashkilotlarida moliyaviy boshqaruvni yaxshilash hamda investitsion faoliyatni samarali rejalashtirish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Maqola "Jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirish jinoyatlarini tergov qilish" mavzusida yozilgan bo'lib, unda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni qonuniylashtirishning turli shakllari, ularning ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy oqibatlari tahlil qilinadi. Daromadlarni legallashtirish (yoki "pul yuvish") - bu jinoiy faoliyat orqali olingan pullarni qonuniy manbalar orqali yashirish va ularni normativ-huquqiy tizimda qayd etish jarayonidir. Mazkur jinoyat odatda bir nechta bosqichlarda amalga oshiriladi: pulning manbasini yashirish, unga qonuniy ko'rinish berish va oxir-oqibatda iqtisodiy aylanishda foydalanish. Maqolada, jinoiy yo'l bilan olingan daromadlarni legallashtirishning tergov jarayoni, bu jarayonda qo'llaniladigan usullar va metodlar, shuningdek, bu jinoyatni tergov qilishda yuzaga keladigan qiyinchiliklar va muammolar ko'rib chiqiladi.

Bank tizimi global moliyaviy oqimlarning asosiy vositachisi bo‘lib, xalqaro pul o‘tkazmalari uning muhim tarkibiy qismlaridan biri hisoblanadi. Xalqaro pul o‘tkazmalarining hisobini yuritish va tahlil qilish jarayoni nafaqat moliyaviy shaffoflikni oshirish, balki tranzaksiya xavfsizligini ta’minlash va xizmatlar sifatini yaxshilashga ham xizmat qiladi. Bugungi kunda xalqaro to‘lov operatsiyalarini optimallashtirish, ularni tezkor, ishonchli va arzon amalga oshirish banklar oldidagi ustuvor vazifalardan biri sanaladi.

• Ushbu maqolada  korxonalarning pul oqimlarini boshqarishda tejamkorlik, mablag`lardan o‘z ornida va samarali foydalanishning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Pul oqimi faqat moliyaviy resurslar emas, balki biznesning muvaffaqiyatli faoliyat yuritilishi uchun zarur bo‘lgan barcha omillarni o‘z ichiga oladi. Bu yerda gap xarajatni keskin kamaytirish payida emas, balki pulni ahamiyatga qarab sarflash payida bormoqda. Xarajatlarni oqilona rejalashtirish ko‘p topmasdan ham korxona faoliyatida daromadni oshirishga xizmat qiladi. Shuning uchun ham pul va vaqtni sarflash uchun reja tuzib, unga qarab amal qilinsa, korxonalar qilingan mehnatlari natijalarini  eng oliy tarzda olishlariga imkon beradi.

Yevropa Ittifoqi doirasida ham moliyaviy jinoyatlar va pul yuvish holatlari keskin oshmoqda. Eurojust ma’lumotiga ko‘ra, so‘nggi olti yil ichida xalqaro miqyosda ro‘yxatga olingan pul yuvish holatlari ikki barobar ko‘paygan, har yili bu ko‘rsatkich global yalpi ichki mahsulotning 2–5 foiziga teng bo‘lgan hajmda pul yuvish amaliyotlarini tashkil etmoqda. Shu bois, xalqaro tajribada komplayens-nazorat tizimi moliyaviy firibgarlik, korrupsiya va noqonuniy bitimlarning oldini olishda, shuningdek, bank faoliyatining qonunchilik, etik me’yorlar va xalqaro standartlarga muvofiqligini ta’minlashda markaziy o‘rin egallaydi. [1]

В данной статье будут проанализированы основные механизмы, используемые Центральным банком в управлении уровнем инфляции, и мировой опыт. Будут изучены меры, принимаемые в рамках денежно-кредитной политики Центрального банка, включая процентные ставки, контроль денежной массы, валютные интервенции и методы таргетирования инфляции. Также анализируется опыт развитых и развивающихся стран по стабилизации инфляции, сравниваются между собой эффективные методы. Также в данной статье будут рассмотрены факторы, влияющие на уровень инфляции, в том числе глобальные экономические процессы, баланс спроса и предложения, Фискальная политика и механизмы ценообразования. При этом анализируются направления монетарной политики, проводимой центральным банком в Республике Узбекистан, и оценивается их эффективность. Результаты исследования помогут разработать практические рекомендации по эффективному управлению инфляцией. Статья основана на научно-аналитическом подходе и может быть полезна экономистам, финансовым регуляторам и политикам.

Ushbu tezisda depozitlar bo‘yicha muammolar tahlil qilingan bo’lib, depozit operatsiyalarini rivojlantirish bo’yicha takliflar ishlab chiqilgan. Aaholi iste’molidan ortgan vaqtincha bo‘sh pul mablag‘larini tijorat banklarida bexavotir saqlash kafolatlari mavjudligi hamda topshirilgan omonatlar bo‘yicha foizli daromad olishdan manfaatdor bo‘lsagina bank tizimiga bo‘lgan ishonchi ortadi va bu bilan bank depozit bazasi kengayishiga erishiladi. Bunda banklar ushbu jalb qilingan mablag‘lar hisobiga mijozlarga kreditlar berib yoki lizing, faktoring, trast, overdraft va overnayt kabi jahon amaliyotida keng qo‘llaniladigan xizmatlarni ko‘rsatish orqali foizli daromadlar olish imkoniyatlarini oshirib boradilar. Shu yo‘l bilan bo‘sh pul mablag‘larini bank orqali yig‘ish va iqtisodiyotning real sektoriga yo‘naltirish, natijada pul aylanish tezligini o‘stirishi evaziga milliy valyuta qadrsizlanishining oldi olinishiga erishish mumkin. Aynan, mana shu omil ham depozitlarning rivojlanishida asosiy o‘rin tutadi. Shu sabali, ushbu ilmiy tezisda depozitlar bo‘yicha muammolar tahlil qilinib, takliflar ishlab chiqilgan.

Inflyatsiyaning har tomonlama avj olib ketishi mamlakatda sotsial va iqtisodiy jihatdan qarama-qarshiliklar yuzaga kelishiga olib keladi. Shuning uchun davla tinflyatsiyaning oldini olish, pul muomalasini barqarorlashtirish chora – tadbirlari ishlab chiqadi. Inflyatsiyaga qarshi kurashning asosiy shakllari: inflyatsiyaga qarshi siyosat va pul islohoti hisoblanadi.Oldingi markazlashgan, rejali boshqaruvga asoslangan iqtisodiy tizimda pul muomalasi rejalashtirish asosida boshqarib kelingan

Pulning harakati bozor iqtisodiyotining moliyaviy asoslaridan biri bo‘lib, barqaror pul tizimi, daromadlar va xarajatlar aylanishiga hayotiy tus bag‘ishlaydi, butun iqtisodiyotning rivojlanishini ta’minlab beradi, ishlab chiqarish quvvatlaridan to‘liq foydalanishga imkon tug‘diradi va to‘la bandlikka erishishni ta’minlaydi. Aksincha, beqaror pul tizimi ishlab chiqarish, bandlik va narx darajasining keskin tebranishiga asosiy sabab bo‘lib, iqtisodiy rivojlanishga to‘siq bo‘lishi mumkin. Mazkur maqolada pul muomalasi va uning amal qilish qonuniyatlarining mazmuni yoritiladi. Shuningdek, respublikada milliy valyutani mustahkamlash vazifalari tahlil qilinadi.

Maqolada elektron pullar va tovar pullarning bir biridan farqi va bugungi kundagi ahamiyati yoritib berilgan. Shu bilan bir qatorda elektron pullarning mamlakatimiz iqtisodiyotidagi o‘rni va miqdori ham yoritib berilgan.

Ushbu maqolada Pokistonning kashf etilishi, tinchlik, farovonlik va aloqalar mamlakati ekanligi o’rgatiladi. Pokistonning beqaror rivojlanish tajribasi tashqi yordam va ekzogen omillarga haddan tashqari tayanishimiz natijasidir. Yuqori o'sish sur'atlarining barqaror va barqaror traektoriyasini ta'minlash uchun biz ichki resurslarni safarbar qilish, soliq islohotlari, ilm-fan, texnologiya va innovatsiyalar kabi o'sishning endogen omillariga e'tibor qaratamiz, eksport o'sishini rag'batlantiradi va to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalarni jalb qilamiz. Pul o'tkazmalari bizning moliyaviy ehtiyojlarimiz uchun muhim yordam berdi, ammo ularning haqiqiy salohiyati amalga oshirilmadi. Imtiyozlarni taklif qilish orqali pul o'tkazmalarini oshirish uchun islohotlar o'tkazamiz. Shunga qaramay, ushbu uzoq muddatli maqsadga erishish uchun biz o'rta muddatli istiqbolda tashqi moliyalashtirish manbalaridan foydalangan holda mustahkam va o'z-o'zini ta'minlaydigan platformani qurishimiz kerak.

Mazkur tezisda korxonalarda joriy aktivlar harakati, ularning aylanish tezligi va bu orqali xo‘jalik yurituvchi subyektning moliyaviy samaradorligini oshirish yo‘llari tahlil qilingan. Joriy aktivlar korxona ishlab chiqarish va savdo jarayonlarining likvid vositalari bo‘lib, ularning aylanish koeffitsienti moliyaviy barqarorlik, rentabellik va pul oqimlarining uzluksizligini ta’minlaydi. Tezisda joriy aktivlar tarkibi, ularning tuzilmasi, aylanish tezligiga ta’sir qiluvchi omillar va samarali boshqaruv strategiyalari yoritilgan.

Ushbu maqolada zamonaviy turistik bozorning o'ziga xos xususiyatlar, funksiyalar, rivojlanish omillari, baholash ko'rsatkichlari va vazifalari o'rganiladi. Va shu bilan birga, turizm xizmatlari bozorining optimal ishlashi turistik xizmatlarga bo'lgan talab va taklif muvozanatini, "pul - xizmatlar" almashinuvini, turistik xizmatlarning pul oqimlari va oqimlarini ta'minlaydigan iqtisodiy dastaklar tizimining mavjudligi haqida fikr va mulohazalar berib o’tiladi