Korparativ moliya va qimmatli qog‘ozlar bozorining o‘zaro aloqasi kompaniyaning moliyaviy strategiyasiga asoslanadi. Kompaniyalar qimmatli qog‘ozlar chiqarish orqali kapitalni jalb qilish va o‘z faoliyatlarini moliyalashtirish uchun qimmatli qog‘ozlar bozoriga murojaat qiladi. Boshqa tomondan, investorlar qimmatli qog‘ozlar bozoriga investitsiya qilish orqali o‘z kapitalini ko‘paytirishga harakat qiladi. Korparativ moliya va qimmatli qog‘ozlar bozori iqtisodiy tizimda muhim o‘rin tutadi. Korparativ moliya kompaniyaning moliyaviy resurslarini boshqarish va rivojlantirishga xizmat qilsa, qimmatli qog‘ozlar bozori investitsiyalarni jalb qilish va aktivlar almashinuvi uchun maydon yaratadi. Ular bir-birini to‘ldiradi va iqtisodiy o‘sish va barqarorlikni ta'minlashga yordam beradi. Korparativ moliya va qimmatli qog‘ozlar bozori uzviy ravishda rivojlanib borishi, zamonaviy iqtisodiyotning samarali ishlashiga va barqaror o‘sishiga xizmat qiladi. Ularning o‘zaro bog‘lanishi va rivojlanishi nafaqat kompaniyalar uchun, balki investorlar, davlat va butun iqtisodiy tizim uchun ham foydali bo‘ladi.

Ushbu maqolada moliya bozorini rivojlantirishda qimmatli qog’ozlar bozorining ro’li qimmatli qog'ozlar bozorining raqobatbardoshligini rivojlantirishning nazariy uslubiy va amaliy jihatlari qonun asosida tartibga solinadi, bozorni rivojlantirish, ya'ni bozor ishtirokchilarining huquqlarini himoya qilish. Shuningdek, qimmatli qog'ozlar bozori ishtirokchilarining samarali faoliyatini belgilaydigan zamonaviy yondashuvlar ko'rib chiqiladi.

Respublikamiz qimmatli qog`ozlar bozori uzoq davrni qamrab olmasa-da, qisqa vaqt ichida ko’plab turli qimmatli qog`ozlarning chiqarilishi amalga oshirildi va xususiyatlari qonunchilik bilan belgilab qo’yildi. Izlanishlar shuni ko`rsatadiki, O`zbeiston Respublikasida chiqarilayotgan qimmatli qog`ozlar boshqa mamlakatlardagi qimmatli qog’ozlardan ayrib jihatlari va o`ziga xosligi bilan jralib turadi.

This thesis is devoted to the analysis of the role of the stock market in the Republic of Uzbekistan, as well as the impact of joint stock companies on the stock market, as well as the development of the country's economy. The above analyzes are analyzed in tables and based on the opinions of foreign scientists.

Mazkur maqolada O‘zbekistonda qimmatli qog‘ozlar bozori rivojlanish tendensiyalari tahlil qilingan va bu boradagi asosiy muammolar ko‘rib chiqilgan. Tahlil natijalari yuzasidan O‘zbekistonda qimmatli qog‘ozlar bozorini rivojlantirish borasida takliflar ishlab chiqilgan.

Qimmatli qog'ozlar bozorining rivojlanishi va iqtisodiy o'sish o'rtasidagi bog'liqliklar tahlilili dolzarb mavzulardan biridir. Izlanishlar davomida qimmatli qog'ozlar bozorining samarali faoliyati investitsiyalarni jalb qilish, resurslarni samarali taqsimlash va iqtisodiy o'sishni rag'batlantirishdagi roli o'rganiladi. O'zbekiston misolida qimmatli qog'ozlar bozorining rivojlanish tendensiyalari va mamlakat iqtisodiyotiga ta'siri baholanadi hamda xalqaro tajriba asosida tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Ushbu maqolada tijorat banklarining qimmatli qog‘ozlar bilan bog’liq operatsiyalarini rivojlantirish orqali investitsion jozibadorligini hamda banklarning fond bozoridagi faoliyatini takomillashtirish qimmatli qog‘ozlar bozori modeli tamoyillariga asoslangan ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor sharoitida uning tarkibiy qismi hisoblanadigan qimmatli qog‘ozlar bozorini shakllantirish kabi bir qancha omillarga bog‘liqligi keltirib o‘tilgan. Shuningdek, bugungi kunda qimmatli qog‘ozlar bozorining ishtirokchilari orasida banklar fond bozorining qonunchilik bilan ruxsat berilgan deyarli barcha moliyaviy vositalarida: aksiya, obligatsiya, depozit sertifikatlari va veksellarni emitent sifatida chiqarishdagi mavjud muammolar hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha muallif yondashuvlari va takliflari keltirilgan.

Ushbu maqolada qommatli qog’ozlar investitsiyasining tijorat banklari resurslariga ta’siri va bu bilan bog’liq muammolar haqida fikr va mulohazalar yuritiladi. Shu jumladan mamalkatimizda qimmatli qog’ozlar bozori haqida va uning muammolari tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada tijorat banklarining qimmatli qog‘ozlar bozoridagi faoliyati haqida fikr mulohazalar keltirilgan bo’lib bunda tijorat banklarining qimmatli qog’ozlarni saqlash sotish yoki sotib olish kabi jarayonlar haqida tushunchalar keltirib o’tilgan.

Ushbu ilmiy ishda xalqchil IPO (birlamchi ommaviy taklif) orqali qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirish istiqbollari oʻrganiladi. Tadqiqotda xalqchil IPO’larning mohiyati, ularning iqtisodiy samaradorligi hamda aholining moliyaviy faolligini oshirishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar tajribasi asosida Oʻzbekistonda xalqchil IPO’larni keng joriy etish orqali investitsion muhitni yaxshilash, korxonalarni xususiylashtirishni jadallashtirish va kapital bozorini chuqurlashtirish imkoniyatlari koʻrib chiqiladi. Ishda statistika, huquqiy me’yorlar va amaliy misollar asosida xalqchil IPO’larning milliy iqtisodiyotga ijobiy ta’siri asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari asosida qimmatli qogʻozlar bozorini rivojlantirishga oid amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Ushbu maqolada Respublikamiz tijorat banklarining qimmatli qog`ozlar bozoridagi faoliyati tahlil etilgan hamda rivojlantirish yo`llari ko`rib chiqilgan.

Iqtisodiyotni modernizatsiyalash va strategik rivojlantirish uchun zaruriy shart – moliyaviy resurslar va ularning faol jalb etilishi hamda to‘g‘ri taqsimlanishi hisoblanadi. Iqtisodiyot tarmoqlariga moliyaviy resurslar ta’minoti borasida qimmatli qog‘ozlar bozori (fond bozori)ning o‘rni nihoyatda muhim. Bu borada qimmatli qog‘ozlar bozori, fond birjalari va ularning tashkil etilishi, xususiyatlari borasida xorijlik va mahalliy iqtisodchi olimlar va mutaxassislarning nazariy qarashlari, fikr-mulohazalarining turlicha ekanligini ko‘ramiz.

Mazkur maqolada tijorat banklarining qimmatli qog‘ozlar bozorida amalga oshiradigan operatsiyalari metodologiyasi tahlil qilinadi va ushbu sohadagi amaldagi yondashuvlar tanqidiy ko‘rib chiqiladi. Muallif bu jarayonlarning samaradorligini oshirish maqsadida yangi metodologik yondashuvlarni ilgari suradi. Xususan, bank investitsiya portfellarini shakllantirishda innovatsion tahlil instrumentlaridan foydalanish, bozor kon’yunkturasiga moslashuvchan dinamik modellar joriy etish va xatarlarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimlarini qo‘llash kabi mexanizmlar taklif etilgan. Shu bilan birga, maqolada banklar uchun qimmatli qog‘ozlar bozoridagi ishtirokni strategik darajada rejalashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham ishlab chiqilgan. Ushbu tadqiqot natijalari banklar faoliyatini diversifikatsiya qilish, investitsion faollikni oshirish va moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qilishi mumkin.

Mazkur maqolada milliy moliya bozorini yanada takomillash-tirishning o’ziga xos xususiyatlari va iqtisodiyot rivojida tutgan o’rni va ahamiyati tadqiq etilgan. Shuningdek, qimmatli qog’ozlar savdosi orqali moliya bozorida ishtirok etish amaliyotini tashkil etish bo’yicha tadqiqot olib borgan xorijiy va mahalliy olimlarning fikr-mulohazalari keltirilgan hamda xorijiy davlatlar tajribasini o’rgangan holda mamlakatimizda moliya bozorining hozirgi holati tahlili asosida xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

Bugungi kunda tijorat banklarining qimmatli qog‘ozlar bozoridagi faoliyati xususiy hamda institutsional investorlar uchun investitsiya faolligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Tijorat banklari kompaniyalarga aktsiyalar hamda obligatsiyalar chiqarish orqali kapitalni jalb qilishga yordam beradi. Ular anderrayterlar vazifasini bajaradilar, qimmatli qog‘ozlarni tayyorlash hamda joylashtirish jarayonida professional yordam ko‘rsatadilar hamda aktivlarni tanlash bo‘yicha maslahat, portfelni boshqarish hamda bozor tahlilini o‘z ichiga olgan keng ko‘lamli investitsiya xizmatlarini taklif qilishi natijasida investorlarga ko‘proq ma`lumotli qarorlar qabul qilishga ko‘maklashadi.

Hozirda barcha mamlakatlar ichidagi bozorlarning  hamyonboblaridan biri qimmatli qog’ozlar bozori hammaga birdek tushunarli. Shu bilan birga fond birjasida sotiladigan yana bir qimmatbaho qog’oz – aksiya. Bu maqolada aksiya (qimmatbaho qog’oz) haqida ko’pgina ma’lumotga ega bo’lasiz.

Tadqiqot Qoraqalpog‘iston sharoitida erta pishar sholi nav namunalarining qimmatli xo‘jalik belgilari bo‘yicha baholashga bag‘ishlandi. Tajribada standart sifatida Sanam navi bilan taqqoslangan 6 ta namuna o‘rganildi. O‘simlik bo‘yi 77,2–103,4 sm oralig‘ida, ro‘vak uzunligi 13,9–22,0 sm, unumdor tuplar soni 3,2–4,6 dona bo‘ldi. Bir ro‘vakdagi don soni 40 dan 78 donagacha, 1000 dona don og‘irligi esa 26,6–36,2 g ni tashkil etdi. Hosildorlik bo‘yicha Sanam (6,0 g) dan yuqori ko‘rsatkich bergan D-120 (D-135) – 9,20 g va D-12 (36-98-4) – 7,55 g namunalar istiqbolli deb topildi. Shu bois, ushbu genotiplar seleksiya jarayonida donor sifatida tavsiya qilinadi.

Ushbu maqoladamamlakatimizda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar zamonaviy iqtisodiy muhit barpo etish, qimmatli qog'ozlar bozorini rivojlantirishda mavjud muammolarni oldini olish, mamlakatimizda fond bozorini mamlakat iqtisodiyotining xayotiy elementi sifatida shakllantirish va uni samaradorligini oshirish asosida xalkaro printsiplariga mos keluvchi tizimini yaratishni taqozo qiladi.So'nggi yillarda O'zbekistonda fond bozorini isloh qilish va erkinlashtirish buyicha Prezident Farmonlari, Vazirlar Mahkamasining Qarorlari va qator boshqa me'yoriy hujjatlar qabul qilindi. Bu qonun xujjatlarining amaliyotga keng tatbiq etilishi respublika iqtisodiyotiga investitsiya oqimini oshirishga xizmat qiladi.Mamlakatimizda 2018-yilda jalb qilingan investitsiyalar hajmi 10,9 foizga o'sdi va AQSH dollari hisobida 14 milliard 600 million dollarni tashkil etdi. Bunda jami kapital qo'yilmalarning 21,2 foizdan ortig'i yoki 3 milliard dollardan ziyodini xorijiy investitsiya va kreditlar tashkil qildi. Ularning to'rtdan uch qismi to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalardir.

Qimmatli qog'ozlar bozori zamonaviy bozor iqtisodiyotining ajralmas qismi bo'lib, erkin moliyaviy resurslarga ega bo'lgan investorlar va investitsiyalarga muhtoj emitentlar manfaatlarini uzviy bog'lash imkonini beradi. Ushbu maqolada respublika fond bozorining asosiy shartlari, faoliyat ko'rsatish mexanizmi, kapital bozorini rivojlantirishdagi muammolar, O'zbekistonda ushbu sohaning rivojlanishiga ta'sir ko'rsatgan omillar ko'rib chiqiladi.

Ushbu maqolada amarant oʻsimligining kelib chiqishi, biologik xususiyati, yetishtirish agrotexnikasi va bir qator qimmatli belgilari; donining tarkibi va ozuqaviyligi, chorvachilikdagi ahamiyati, farmaseftikada foydalanish va dorivorlik xususiyati haqida ma’lumotlar berilgan.

Mazkur maqolada milliy moliya bozorini yanada takomillash-tirishning o’ziga xos xususiyatlari va iqtisodiyot rivojida tutgan o’rni va ahamiyati tadqiq etilgan. Shuningdek, qimmatli qog’ozlar savdosi orqali moliya bozorida ishtirok etish amaliyotini tashkil etish bo’yicha tadqiqot olib borgan xorijiy va mahalliy olimlarning fikr-mulohazalari keltirilgan hamda xorijiy davlatlar tajribasini o’rgangan holda mamlakatimizda moliya bozorining hozirgi holati tahlili asosida xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

The article presents the results of research on the promising new variety of Durum Wheat «Kumushdon» for planting in dry areas, valuable traits and characteristics, botanical and agrobiological description, planting period, planting rate, feeding period and application of rates.

Hozirgi vaqtda banklar juda ko'p turli xil xizmatlarni taqdim etadilar: sug'urta xizmatlari; pul muomalasi va kredit munosabatlarini shakllantirish; moliyalashtirish; qimmatli qog'ozlar bilan ishlash; vositachi sifatida operatsiyalarni amalga oshirish, shuningdek mulkni boshqarish.

O’zbekiston qimmatli qog’ozlar bozorida samarali faoliyat yuritish uchun qulay sharoitlar mavjudligiga qaramay, ko’pgina tijorat banklari davlat moliya bozorining eng muhim segmentini intiluvchanliksiz o’zlashtirishmoqda, vaholanki, ushbu bozorning ijtimoiy-iqtisodiy salohiyatini ishga solish milliy iqtisodiyotini jadal rivojlanishiga ulkan hissa qo’shgan bo’lar edi. Alohida olingan bank institutlarining ushbu yo’nalishdagi passivligi sabablarini anglab etish uchun qimmatli qog’ozlar bozorining turli yo’nalishi va darajasida tijorat banklarining faolligini to’htatib turgan muammolar va qiyinchiliklarni yaxshi bilish zarur.

Mazkur maqolada banklarning qimmatli qog‘ozlar bozoridagi faoliyatini takomillashtirish hamda yashil iqtisodiyotga xizmat qiluvchi moliyaviy instrumеntlar orqali ularni rivojlantirishning samarali yo‘llari o‘rganiladi. Bank sеktorining invеstitsion salohiyatini kuchaytirish, еkologik barqarorlikni ta’minlaydigan “yashil obligatsiyalar”, “barqaror rivojlanish invеstitsiyalari” kabi moliyaviy vositalarni joriy еtish orqali kapital bozorining yanada faollashuvi ko‘zda tutilgan. Shuningdеk, maqolada xalqaro tajribalar asosida O‘zbеkistonda ushbu yo‘nalishda amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi va amaliy tavsiyalar bеriladi.