Ushbu maqolada temir yo‘l transportida xavfli yuklarni tashish paytida yuzaga keladigan favqulodda vaziyatlarning asosiy sabablari masalasi muhokama qilinadi. Temir yo‘l transportida eng keng tarqalgan - favqulodda holatlar jumlasiga harakatlanuvchi tarkib vagonlarning relsdan chiqishi, to‘qnashuvlar, temir yo‘lni kesib o‘tish joylaridagi turli xildagi to‘qnashuvlar, turli ko‘rinishdagi yong‘inlar va to‘g’ridan-to‘g’ri vagonlarga ortilgan oson alangalanuvchi yuklarni portlashi, temir yo‘llarning mavsumga bog’liq ravshda kuchli yomg’ir tasirida yuvilishi, ko‘chkilar oqibatida poezdlar harakatidagi uzilishlar kiradi. Shuningdek xavfli yuklar siqilgan gaz oson alangalanuvchi moddalar biologik va kimyoviy radiaktiv vositalar ham tashish jarayonida yong’inni yuz berishi ham texnogen turdagi favqulodda holatlarni keltirib chiqaradi.

Mazkur maqolada O’zbekiston Respublikasida sel oqimlari va suv toshqinlari xavfli uchastkalarni oldindan aniqlash usullarini takomillashtirishining asoslanishi va uning dolzarbligi, respublikamiz va jahon mamlakatlarida sel oqimlari va suv toshqinlari bilan bog’liq favqulodda vaziyatlarning tahlili, suv toshqinlari va sel oqimlari xavfini oldindan aniqlash va prognoz qilish borasida xorijiy mamlakatlarning tajribalari, usullari va vositalari hamda ularning tajribalarini mamlakatimizda tadbiq etish orqali sel oqimlari va suv toshqinlari xavfli hududlarni oldindan prognozlash usullarini takomillashtirish bo’yicha tavsiyalar keltirilgan.

Boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar tizimida hokimiyat yoki mansab vakolati doirasidan chetga chiqish jinoyatining ijtimoiy xavfliligi alohida o‘rin tutib, bu jinoyat natijasida ayrim fuqarolarning huquqlariga yoxud qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlariga yoki davlat yoxud jamiyat manfaatlariga ko‘p miqdorda yoki jiddiy ziyon yetkazish bilan ijtimoiy xavfli hisoblanadi. Bu jinoyat-ning uyushgan jinoyatchilik va korrupsiya shakllarida tashkil etilganligi o‘ta xavfli tus olishligi bilan ijtimoiy xavfliligi yanada ortadi, davlat, jamiyat inqiroziga sabab bo‘lishligi oqibatlariga ham xavf tug‘dirish xususiyatlariga sabab bo‘lishligi bilan xavfli tus oladi.

Maqolada “Xavfli yuk” ta’rifini batafsilroq ochib berish va qo‘shimcha qilish zarurati, shuningdek, temir yo‘l transportida tashiladigan xavfli yuklar turlari ro‘yxati bo‘yicha takliflar va avariya oqibatlarini oldini olish ishlari ko‘rib chiqiladi.

Dunyo bo‘yicha barcha davlatlarda onkologik kasalliklarning o‘sishi kuzatilmoqda. Shu bilan birgalikda o‘lim ko‘rsatkichi yildan-yilga o‘sib borayotgani sir emas. Buning asosiy sabablaridan biri o‘sma kasalliklarining o‘tib ketgan bosqichlarda aniqlanishi, yashirin kechishi va erta bosqichda aniqlanmasligidir. Ushbu maqolada ayollar repraduktiv a’zolarida uchraydigan xavfli o’smalarni erta tashxislashda prafilaktik tekshiruvlarni samaradorligini yaxshilash orqali onkologik kasaliklarni oldini olish haqida ma’lumotlar keltirilgan.

ushbu maqola o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar aniqlanganda, epidemiyaga qarshi xatti-xarakatlar usullar va chora-tadbirlar olib borilishiga bag‘ishlangan.

Dunyo davlatlarida ishlab chiqarilgan eng xavfli va halokatli dronlar to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan.

Favqulodda vaziyat - odamlar qurbon bo‘lishiga, ularning sog‘lig‘i yoki atrof tabiiy muhitga zarar etishiga, jiddiy moddiy talafotlar keltirib chiqarishga hamda odamlarning hayot faoliyati sharoiti izdan chiqishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan yoki olib kelgan avariya, halokat, xavfli tabiiy hodisa, tabiiy yoki boshqa ofat natijasida muayyan hududda yuzaga kelgan holat.

Mazkur maqolada inson hayot faoliyati uchun tashqi muhitda bo'ladigan o'zgarishlar, hayot faoliyati, hayot faoliyati xavfsizligi, hayot faoliyati xavfsizligida insonning hayotida sodir bo‘ladigan turli shakldagi xavflarni bartaraf etish va ulardan himoyalanish yo‘llar, aqliy mehnat shaklining bir necha turlari haqida batafsil bayon qilingan.

Bachadon xavfli o'smalari, birinchi navbatda, endometriy saratoni (ES) eng keng tarqalgan ginekologik xavfli o'smalardan biridir. Bachadon tanasi saratoni prognozi va bemorlarning yashovchanligi ko'p jihatdan gistologik tekshiruvning jarrohlik amaliyoti natijalari asosida aniqlanadigan kasallikning bosqichiga bog'liq. I-III klinik bosqichlardagi bachadon tanasi saratoni bilan og'rigan bemorlarning uzoq muddatli davolash natijalariga statistik jihatdan sezilarli ta'sir ko'rsatadigan salbiy prognoz omillari mavjud bo'lib, ularga quyidagilar kiradi: klinik bosqich, yosh, o’smaning miometriyga invaziyasining chuqurligi, o'smaning hajmi va differensiatsiya darajasi, o'sma emboliyasining mavjudligi, miometriyning qon va limfa tomirlarida, qorin bo'shlig'ida o'sma hujayralarining embollari aniqlanishi, disseminatsiya va limfogen metastazlar. Limfa tugunlarida metastazlar erta bosqichda bachadon saratoni uchun eng muhim prognostik omil hisoblanadi.

Ushbu tezisda voyaga yetmaganlar nazoratsizligi va ular tomonidan sodir etilayotgan ijtimoiy havfli qilmishlarga qarshi kurashish, ularni barvaqt oldini olish yuzasidan profilaktik chora tadbirlarni amalga oshirish, ijtimoiy xavfli darajadagi voyaga yetmagan fuqarolar ustidan nazoratni amalga oshirish vakolatiga ega bo`lgan davlat organi “ichki ishlar organlari” ning o`rni hamda ular tomonidan amalga oshirilishi lozim bo`lgan hatti-harakatlar bo`yicha to`liq, aniq va tizimli ma`lumotlar yoritib beriladi.

Jinoyat-Jamiyat uchun xavfli boʻlgan, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiya va Kodekslarida, Jinoyat huquqi qonunlarida taqiqlangan ijtimoiy xavfli qilmish. Sodir etilgan jinoyat uchun jazo muqarrarligini taʼminlash Jinoyat Protsessual Qonunchiligining muhim tamoyili.

Sut bezi saratoni barcha iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ayollarning xavfli o'smalari orasida etakchi o'rinni egallaydi. Sut bezi saratoni dunyoning aksariyat rivojlangan mamlakatlari uchun jiddiy tibbiy va ijtimoiy muammodir. Sut bezi saratoni diagnostikasi, bosqichlari va davolashning sifat xususiyatlarini tahlil qilish tegishli davolash standarti bilan saratonning qaytalanish xavfini kamaytirishga erishish mumkinligini muntazam tasdiqlaydi..

Ushbu maqolada ochiq konlardagi bortlarning geomexanik holatini nazorat qilishda keng qo‘llanilayotgan ilg‘or qurilmalardan - lazerli skanerlash, radar monitoringi va fotogrammetriya (xususan, SiroVision tizimi) usullarining texnik imkoniyatlari hamda ularning cheklovlari tahlil qilinadi. Har bir qurilmaning aniqlik darajasi, qo‘llash shartlari va sharoitlari, real vaqt rejimida ishlash imkoniyati va iqtisodiy samaradorligi kabi omillar ko‘rib chiqilgan. Ushbu qurilmalar yordamida karyer bortlarini turg‘unligini baholash orqali kon ishlarini xavfsiz va bexatar olib borish tavsiyalari berilgan.

Ushbu maqolada kvadrobika tushunchasi va uning shakllanishi o‘rganildi. Shuningdek, kvadrobikaning psixologok sabablari va unga qiziqishning oqibatlari tahlil qilindi. Jamiyat uchun xavflilik jihatlari yuzasidan ayrim fikrlar o‘rganildi.

Gemobiliya - yuqori oshqozon-ichak tizimidan qon ketishining kamdan-kam uchraydigan shakli bo'lib, o't yo'llari tizimidan qon ketishini ifodalash uchun qo’llaniladi. gemobiliya Gepatobiliar aralashuvdan keyin yatrogenik shikastlanish gemobiliyaga olib keluvchi eng ko'p uchraydigan sababdir (65%). Shu bilan birga, u tasodifiy travma (6%) yoki turli xil neoplastik(7%), yuqumli va yallig'lanish jarayonlari (7%), o’t-tosh kasalliklari va uning asoratlari (5%) natijasida yuzaga keladi.  Gemobiliyaning klinik ko'rinishi o'zgaruvchanligi sababli, o'z vaqtida tashxis qo'yish jarrohdan ushbu holat uchun yuqori shubha indeksini saqlab turishi va instrumental tekshiruv natijalaridagi o’ziga xos xususiyatlarini bilishini talab qiladi. Qorin bo'shlig'ida og'riqlar va qon yo'qotish belgilari bo'lgan bemorda gepatobiliar aralashuv yoki neoplastik jarayonlarning  har qanday tarixi gemobiliya belgilarini tekshirishni talab qilishi kerak va bu o'z-o'zidan cheklangan qon yo'qotishdan hayot uchun xavfli qon ketishgacha bo'lishi mumkin. O'z vaqtida tashxis qo'yish va aniq angiografik yoki endoskopik davolanishga yo'naltirish kasallanish va o'limni minimallashtirish uchun juda muhimdir.

Ushbu maqola talonchilik jinoyatining mohiyati, tushunchasi va tavsifini huquqiy nuqtai nazardan tahlilini, talonchilikning boshqa jinoyatlardan ajralib turuvchi xususiyatlarini, uning ochiqdan-ochiq amalga oshirilishini, jabrlanuvchining xayoti yoki sog’lig’I uchun bevosta xavfli bo’lmagan zo‘rlik ishlatish  yoki shunday zo‘rlik ishlatish  bilan qo‘rqitishga asoslangan usulini, O’zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksida nazarda tutilgan jinoiy javobgarlikni, mazkur jinoyatlarni fosh etishning kriminalistik va amaliy tahlillarini yoritib o’tgan. Talonchilik jinoyatining jamiyatda xavfsizlik va mulk daxlsizligiga salbiy ta’siri xususida xulosa qilingan.

Mazkur maqolada zaruriy mudofaaning huquqiylik shartlarini ochib beruvchi mezonlarga doir masalalar tahlil etilgan. Shuningdek,. maqolada  ijtimoiy xavfli tajovuzlardan himoya qilish va tajovuz bilan bogʻliq boʻlgan mezonlar ham ochib berilgan.

Ushbu maqola Respublikamiz xududida o‘tgan asrda iqlimlashtirilgan, dorivorlik va oziq-ovqat ahamiyatiga ega ekanligi va Kohiston kovragi va sassiq kovrak turlarini sistematikasi, kelib chiqish turlari geografik tarqalishi va bioekologiyasini o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqot natijalari to‘g‘risida yoritib berilgan.

Ushbu maqolada nafaqat avariya sodir bo'lganda, balki korxonalarning statsionar ishlashi sharoitida yuzaga keladigan favqulodda vaziyatning shakllanishi muhokama qilinadi. Ishlab chiqarish ob'ektidagi hodisa odatda texnik qurilmalarning ishdan chiqishi yoki shikastlanishi yoki texnologik jarayondan chetga chiqishni anglatadi. Baxtsiz hodisa deb tuzilmalar yoki texnik qurilmalarning vayron bo'lishi, nazoratsiz portlash yoki xavfli moddalarning chiqishi tushuniladi. Favqulodda halokat, odamlarning sog'lig'iga zarar yetkazish, moddiy boyliklarning katta miqyosda nobud bo'lishi va tabiiy muhitga jiddiy zarar yetkazish bilan bog'liq yirik baxtsiz hodisa deb hisoblanadi.

YUrak-qon tomir kasalliklari, xususan o‘tkir koronar sindrom (O‘KS), hozirgi zamon tibbiyotida o‘lim va nogironlikning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. O‘KS ko‘pincha ST-segment ko‘tarilishi bilan kechuvchi miokard infarkti, hayotga xavfli aritmiyalar va o‘tkir yurak etishmovchiligi bilan namoyon bo‘ladi. Jahon Sog‘liqni saqlash tashkilotining ma’lumotlariga ko‘ra, 2023 yilda yurak-qon tomir kasalliklari tufayli global o‘lim holatlari 18 milliondan oshgan.

Zamonaviy yo‘l ta’mirlash xizmati yo‘l harakati xavfsizligi nuqtai nazaridan yo‘llarning holatini oqilona baholashi va to‘g‘ri bashorat qilishi va transport harakati uchun xavfli hududlarni o‘z vaqtida bartaraf etishi kerak. Jahon tajribasi shuni ko‘rsatadiki, mamlakatimiz iqtisodiy salohiyati yuksalishi bilan avtomobillashtirish darajasi ham oshadi. Bu motorizatsiya bilan bog‘liq barcha muammolarning murakkabligini anglatadi

Ushbu maqolada "Xavfsiz shahar" loyihasi orqali - har xil xavfli hodisalarni tez aniqlash va tezkor javob berishni osonlashtiradigan video -analitik echimlardan foydalanishni ta'minlaydigan dasturiy va texnologik vositalar majmuasi hamda "Xavfsiz shahar" kontseptsiyasi tufayli turli xizmatlar o'z vaqtida chora ko'rish, favqulodda vaziyatlarning aksariyatini aniqlash va oqibatlarini bartaraf etish bo'yicha o'z vaqtida choralar ko'rish imkoniyatiga ega bo'lish, turli xil xavfsizlik tuzilmalariga sun'iy intellektni (bundan keyin - AI) kiritishga asoslangan.

Jinoyat ijtimoiy xavfli qilmish sifatida jinoyatchining u yoki bu qasdi muayyan vaqt (jinoiy niyatning paydo boʻlishidan boshlab toki uni toʻliq amalga oshirish va jinoiy maqsadga erishishgunga qadar boʻlgan davr) oraligʻida amalga oshiriladigan harakat (harakatsizlik) sifatida tushuniladi.

ushbu maqolada bolalar va o‘smirlar iqtisoiy va ijtimoiy ekspluatatsiyadan himoyalangan bo’lishi kerakligi, ulaming mehnatini axloqi va salomatligi uchun zararli bo’lgan yoki hayot uchun xavfli sohalarda yoki ulaming normal o‘sishi uchun zarar keltirishi mumkin bo’lgan sohalarda qollash qonun bilan jazolanishi, borasida adabiyotlar tahlili o’rganilgan.