Том 4 № 34 (2025): Инновационные исследования в современном мире: теория и практика

«Zamonaviy dunyoda innovatsion tadqiqotlar: Nazariya va amaliyot» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.

Опубликован: 2025-10-21

ХУДОЖЕСТВЕННЫЕ МОТИВЫ В МИРОВЫХ НАУЧНО-ФАНТАСТИЧЕСКИХ ПРОИЗВЕДЕНИЯХ

В статье представлен анализ литературных мотивов, широко встречающихся в научно-фантастических произведениях мировой и узбекской литературы. Рассматриваются некоторые общие литературные мотивы научной фантастики, включая встречи с инопланетянами и исследование космоса, технологии и их последствия, дистопические общества, генную инженерию, искусственный интеллект, путешествия во времени и между эпохами, проблемы окружающей среды, а также их художественные изображения.

Юлдошева Шахноза Азимбоевна

4-8

2025-10-20

THE IMPACT OF COGNITIVE READING STRATEGIES ON 4TH-GRADE STUDENTS’ COMPREHENSION PERFORMANCE

This study investigated the relationship between reading strategy use and comprehension performance among 4th-grade students (N=19). Using a correlational design, we analyzed students' scores on a standardized reading test (max=16) and their self-reported use of four strategy types: overt cognitive (e.g., note-taking), covert cognitive (e.g., predicting), evaluating (e.g., self-checking), and monitoring (e.g., time management). Results revealed significant positive correlations between test scores and both covert cognitive strategies (r=0.48, p<0.05) and evaluating strategies (r=0.52, p<0.05), while overt strategies showed no significant relationship. High performers (top 25%) demonstrated significantly greater use of covert and evaluating strategies compared to low performers (p<0.05). Notably, evaluating strategies emerged as the least utilized skill, suggesting a critical gap in students' metacognitive awareness. Gender differences in strategy use were non-significant. These findings highlight the importance of explicitly teaching higher-order comprehension strategies, particularly self-evaluation techniques, in elementary reading instruction. The study contributes to the growing literature on evidence-based strategy instruction by identifying specific strategic weaknesses that may hinder reading development.

Sarvinoz Shomuratova

9-14

2025-10-21

YASHIL QADOQLASH STRATEGIYASINING MEBEL MAHSULOTLARI RAQOBATBARDOSHLIGIGA TA’SIRI

Maqolada mebel sanoatida yashil qadoqlash strategiyasining raqobatbardoshlikka ta’siri tahlil qilinadi. Ekologik toza va qayta ishlanadigan qadoqlash materiallaridan foydalanish brend imijini mustahkamlab, iste’molchi ishonchini oshirishi ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, yashil qadoqlash atrof-muhitni muhofaza qilish bilan birga, korxonaning bozor ustunligini kuchaytirishga xizmat qiladi.

Nafosat Sharopova Radjabovna, G’anieva Madina Bunyodali qizi

15-19

2025-10-21

DAVLAT VA NODAVLAT SUD EKSPERTIZA EKSPERTIZA FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH

So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasi sud-huquq tizimini modernizatsiya qilish, adolat tamoyillarini to‘liq ta’minlash hamda fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini himoya qilish borasida chuqur tizimli islohotlarni amalga oshirmoqda. Ushbu islohotlarning eng muhim yo‘nalishlaridan biri — sud ekspertiza faoliyatini takomillashtirish, ilmiy asoslash va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish hisoblanadi. Chunki ekspertiza xulosasi — sud qarorining qonuniyligi, asoslanganligi va xolisligining eng muhim manbalaridan biridir.

Medetbaeva Aqsungul Sharapatdinovna

20-22

2025-10-21

XALQ URF-ODATLARI VA MADANIY QADRIYATLAR TIZIMINING TRANSFORMATSIYASI: NAZARIYA, TAJRIBA VA ISTIQBOLLAR

Mazkur maqolada xalq urf-odatlarini ulug‘lash jarayonida madaniy munosabatlar qadriyatlarining transformatsiyalanish jarayonlari sotsiologik, madaniyatshunoslik va antropologik yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Xalqning ma’naviy merosini saqlab qolish, uni globallashuv jarayonida yangicha madaniy kontekstda qayta talqin etish muammolari xorijiy mamlakatlar tajribalari asosida ochib berilgan.

Uzakov Jamoliddin Erkinovich

23-26

2025-10-22

ADOPTING GLOBAL SERVICE TEAM PRACTICES IN UZBEKISTAN’S FIVE-STAR HOTELS: AN EMPIRICAL ASSESSMENT OF OPERATIONAL EFFECTIVENESS

The rapid development of Uzbekistan’s tourism and hospitality industry has brought new challenges in ensuring service quality at international standards. This study aims to explore the establishment of service teams in five-star hotels in Uzbekistan by identifying how global best practices in teamwork, communication, and service management can be effectively localized. Drawing on semi-structured interviews with hotel managers and supervisors, along with a review of international hospitality benchmarks, the research investigates the relationship between organizational culture, employee empowerment, and guest satisfaction.

Khusniddin Egamnazarov

27-35

2025-10-22

АМНИСТИЯ АКТИ ЧИҚИШИ МУНОСАБАТИ БИЛАН МАЪМУРИЙ ЖАВОБГАРЛИКДАН ОЗОД ҚИЛИШГА ОИД АЙРИМ МУЛОҲАЗАЛАР

Мақолада амнистия акти чиқиши муносабати билан шахсни маъмурий жавобгарликдан озод қилиш институтининг ҳуқуқий табиати ва амалий аҳамияти таҳлил қилинган. Муаллиф амнистиянинг маъмурий ҳуқуқ тизимидаги ўрнини, уни жиноий ҳуқуқдаги амнистия институтидан фарқини ҳамда амалдаги қонунчиликдаги ҳуқуқий бўшлиқларни аниқлайди. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексида амнистия билан боғлиқ нормаларни такомиллаштириш зарурати илмий асосланади.

Охунов Зафар Мамуржон ўғли

36-38

2025-10-22

РАЗВИТИЕ СКОРОСТНЫХ СПОСОБНОСТЕЙ В БАДМИНТОНЕ

В статье рассматриваются особенности развития скоростных способностей у спортсменов, занимающихся бадминтоном. Проведен анализ факторов, влияющих на проявление скорости в различных двигательных действиях, и представлены методические подходы к совершенствованию скоростных качеств в тренировочном процессе. Определено, что развитие скорости у бадминтонистов требует сочетания специальных упражнений, направленных на повышение частоты движений, взрывной силы и реакции на зрительные и слуховые раздражители. На основе анализа отечественных и зарубежных источников обоснованы эффективные методы тренировки, включающие интервальные, игровые и координационные упражнения.

Мамедов Марат Раимович

39-41

2025-10-22

O’QUVCHILARINI MA’NAVIY AXLOQIY RUHDA TARBIYALASH

Ushbu maqola mazmunida Boshlang‘ich sinf o’quvchilarini ma’naviy axloqiy ruxda tarbiyalashning psixologik jihatlari yuzasidan fikr-mulohazalar bildiriladi. 

Ilhomov Azamat Odiljon o’g’li

42-44

2025-10-22

КАСБ ЮЗАСИДАН ЎЗ ВАЗИФАЛАРИНИ ЛОЗИМ ДАРАЖАДА БАЖАРМАСЛИК ВА ХАВФ ОСТИДА ҚОЛДИРИШ ЖИНОЯТЛАРИНИНГ ОБЪЕКТИВ ЖИНОИЙ–ҲУҚУҚИЙ БЕЛГИЛАРИ ВА ЎЗИГА ХОС ҲУСУСИЯТЛАРИ

Жиноятнинг ижтимоий хавфлилик даражаси биринчи навбатда жиноятнинг объекти билан белгиланиб, олимлар томонидан жиноятнинг объектига жиноят қонуни билан қўриқланадиган ижтимоий муносабатлар, субъектларнинг манфаатлари, қонунда белгиланган тартиб сифатида ёндашадилар. “Жиноят тажовуз объектини тўғри тавсифлаш муайян турдаги жиноятларнинг моҳиятини ёритиш, уларнинг ижтимоий хавфлилик, ҳусусиятини кўрсатиш имкониятини беради, шунингдек, аниқ жиноятларни тўғри квалификация қилиш учун асос бўлиб хизмат қилади” [1].

Кулдошев Улуғбек Отабек ўғли

45-52

2025-10-22

«ТВОРЧЕСТВО СТИВЕНА КИНГА КАК ЗЕРКАЛО АМЕРИКАНСКОЙ МАССОВОЙ КУЛЬТУРЫ»

Статья посвящена философскому анализу творчества Стивена Кинга как особого феномена массовой культуры США. Автор рассматривает его художественную систему сквозь призму социокультурных трансформаций конца ХХ – начала XXI века, выявляет особенности репрезентации американских мифов, архетипов и социопсихологических стереотипов. Делается вывод, что творчество Кинга служит зеркалом коллективных тревог, надежд и конфликтов американского общества.

Курбонова Нилуфар Турабековна

53-54

2025-10-22

ТРАНСМИЛЛИЙ ЖИНОЯТЛАР, ПУЛ ЮВИШ ВА ТЕРРОРИЗМНИ МОЛИЯЛАШТИРИШГА ҚАРШИ КУРАШНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ

Мазкур мақолада глобал жиноятчилик тизимида трансмиллий жиноятлар, хусусан пул ювиш ва терроризмни молиялаштириш билан боғлиқ иллатлар таҳлил қилинади. Муаллиф халқаро ҳуқуқий асослар, миллий қонунчилик ва амалдаги механизмларни қиёсий ўрганган ҳолда ушбу жиноятларга қарши курашишнинг самарали йўлларини тавсия этади. Шунингдек, рақамли иқтисодиёт шароитида пул ювиш ва терроризмни молиялаштиришнинг янги шакллари ҳамда уларни бартараф этишда давлатлараро ҳамкорликнинг аҳамияти ёритилган.

Джафаров Азиз

55-57

2025-10-23

SUN’IY INTELLEKT VA PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR: TA’LIM SIFATINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI

Zamonaviy ta’lim tizimida sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari va pedagogik innovatsiyalar ta’lim sifatini oshirishda muhim rol o‘ynamoqda. SI pedagogik jarayonlarni avtomatlashtirish, individual yondashuvni kuchaytirish va o‘quvchilarning o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish imkonini beradi. Pedagogik innovatsiyalar bilan uyg‘unlashgan holda SI ta’lim jarayonining interaktivligini va samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Ushbu tezisda SI va pedagogik innovatsiyalar ta’lim sifatiga ta’siri, ularning joriy etilishi istiqbollari hamda yuzaga keladigan muammolar tahlil qilinadi.

Tairjonova Munisa Otabek qizi

58-60

2025-10-23

AFSONAVIY SAN’ATKOR

Maqolada atoqli o‘zbek bastakori va mohir g‘ijjak ijrochisi Salohiddin To‘xtasinovning hayoti va ijodiy faoliyati tahlil qilinadi. Unda bastakorning “Bahor” ansamblidagi mehnat faoliyati, milliy cholg‘u ijrochiligidagi o‘ziga xos uslubi, shuningdek, Andijon g‘ijjak maktabi an’analarini davom ettirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, uning bastakorlik merosi, shogirdlari va o‘zbek musiqa san’atining rivojiga qo‘shgan hissasi ilmiy asosda tahlil etiladi.

Tursunboev Behzodbek Asqarali o‘g‘li

61-64

2025-10-23

COMMUNICATIVE SENTENCE STRUCTURE IN UZBEK AND ENGLISH: A COMPARATIVE OVERVIEW

The study of communicative sentence structure focuses on how information is organized within a sentence through theme and rheme components. This article provides a comparative overview of how communicative structures function in English and Uzbek languages. While English tends to express information structure through fixed word order and intonation, Uzbek relies more on flexible syntax and contextual cues. The research employs a descriptive and comparative approach, drawing upon functional grammar, pragmatic analysis, and existing Uzbek linguistic studies. Findings demonstrate that both languages organize information hierarchically but differ in the means of highlighting the communicative center. The study contributes to the broader understanding of information structure, translation equivalence, and pedagogical implications for teaching English to Uzbek learners.

Mukaddasxon Mamasadikova

65-67

2025-10-23

AVTOMATIK XULOSALASH TIZIMLARIDA SO‘Z TURKUMLARINI ANIQLASH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI

Mazkur maqolada avtomatik xulosalash tizimlarida tabiiy tilni qayta ishlash jarayonida so‘z turkumlarini aniqlash bilan bog‘liq muammolar va ularning yechimlari tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt asosidagi matn tahlil modellarida so‘z turkumlarini to‘g‘ri belgilash, semantik bog‘liqlikni aniqlash va sintaktik tuzilmani tushunish darajasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda zamonaviy til modellari (BERT, GPT, RoBERTa va boshqalar) asosida o‘zbek tili uchun morfologik teglar yaratish, shuningdek, statistik va neyron yondashuvlar integratsiyasi orqali aniqlikni oshirish imkoniyatlari o‘rganiladi. Shuningdek, resurslar yetishmasligi, turli tildagi sintaktik xususiyatlar farqi va ko‘pma’nolilik (polysemy) kabi muammolarga ilmiy asoslangan yechimlar taklif etiladi.

Ne'matillayev Fatxullo Naimjon o'g'li

68-72

2025-10-23

Показать все выпуски