Евразийский журнал медицинских и естественных наук, это официальное издание Общества науки, медицины и естествознания. В нем рассматриваются следующие типы оригинальных материалов для рецензирования и публикации: исследовательские статьи, обзорные статьи, письма редактору, краткие сообщения, случай отчеты, книжные обзоры, технологические отчеты и обзоры статей. Каждый выпуск охватывает темы, которые представляют интерес для широкой читательской аудитории, представителей промышленности, клиницистов, научных кругов и правительства. Журнал для всех, кто интересуется наукой. Мы рады предоставить возможность публикации на страницах журнала всем заинтересованным авторам. Журнал ориентирован на профессиональных врачей и фармакологов, исследователей и преподавателей университетов. В журнале публикуются статьи проблемного и научно-практического характера. Работы студентов принимаются к рассмотрению только при наличии соавторов научного руководителя.

Nashr qilingan: 2025-04-05

"ТУХУМДОН САРАТОНИ: ЭТИОПАТОГЕНЕЗ ВА ИММУНОГИСТОХИМИК МАРКЕРЛАР АСОСИДА ТУХУМДОН САРАТОНИНИ ЭРТА АНИҚЛАШ ВА ПРОГНОЗЛАШНИНГ ИЛМИЙ АСОСЛАРИ. (АДАБИЁТЛАРГА ШАРХ)"

Мазкур адабиётга шарҳда тухумдон саратонининг этиопатогенези масалаларида янги тенденциялар ёритилган. Ушбу касалликнинг ривожланишига оид айрим патогенетик жиҳатлар, масалан, иммуногистокиёвий маркёрлар, протоонкогенлар ва онкогенлар кўриб чиқилган. Тухумдон саратонида скрининг қилиш ва диагностика қилишнинг замонавий усуллари тақдим этилган. Тухумдон саратонининг эрта диагностикаси учун биомаркерлар ва уларнинг комбинацияларидан фойдаланиш имкониятлари муҳокама қилинган.

Бабажанова Нигора Зариповна, Мамадалиева Яшнар Салиевна

7-14

2025-04-07

ЮВЕНИЛЬНАЯ БЕРЕМЕННОСТЬ И ПРЕЖДЕВРЕМЕННЫЕ РОДЫ: АКУШЕРСКИЕ И НЕОНАТАЛЬНЫЕ АСПЕКТЫ

Ювенильная беременность ассоциируется с высоким риском преждевременных родов, что обусловлено как биологической незрелостью организма подростка, так и социально-экономическими факторами. В статье рассматриваются особенности течения беременности и родов у юных пациенток, повышенная частота осложнений (преэклампсия, внутриутробная задержка роста плода, анемия), а также неонатальные исходы, включая недоношенность, респираторный дистресс-синдром и повышенную перинатальную смертность. Подчёркивается необходимость мультидисциплинарного подхода к ведению ювенильной беременности для снижения рисков и улучшения прогноза для матери и ребёнка.

Фариза Мухаммедова , Баходур Негмаджанов

15-20

2025-04-07

К ВОПРОСУ ИЗУЧЕНИЯ ФАКТОРОВ РИСКА БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМЫ

В нашей работе отмечены аспекты изучения факторов риска бронхиальной астмы опираясь на собственные изучения и на литературные источники.

Насиба Каратаева

21-26

2025-04-07

К ВОПРОСУ ИЗУЧЕНИЯ ФАКТОРОВ РИСКА ПНЕВМОНИЙ У ДЕТЕЙ РАННЕГО ВОЗРАСТА

В нашей работе отражены причинные факторы развития пневмоний у детей опираясь на собственные исследования и анализ литературных источников.

Умида Валихаджаева , Мукаддам Саидалиева

27-31

2025-04-07

YUQORI NAFAS YO‘LLARI KASALLIKLARINI KELIB CHIQISHIDA CHANGNING ROLI, DAVOSI VA PROFILAKTIKASI

Sanoat korxonalari ishchilari o‘z ish faoliyatida ko‘plab xavf-xatarlarga duch keladilar. Ularning salomatligiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omillardan biri – changdir. Sanoat korxonalarida chang ko‘p turli materiallar, mahsulotlar va jarayonlar natijasida hosil bo‘ladi. Changning havoga tarqalishi va ishchilar tomonidan nafas orqali organizmga kiritilishi ko‘plab kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Ushbu maqolada sanoat korxonalarida ishlovchi xodimlarda yuqori nafas yo‘llari kasalliklarining kelib chiqishida changning ro‘li, davosi va profilaktikasi haqida so‘z boradi.

Axunjonova Xakima Abdumannabovna

32-37

2025-04-07

МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ИЗМЕНЕНИЕ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ ТОНКОЙ КИШКИ ПРИ АСКАРИДОЗЕ И ЭНТЕРАБИОЗЕ (В ЭКСПРЕМЕНТАХ)

Результаты наших научных исследований показали, что при заболеваниях аскаридозом и энтеробиозом в слизистой оболочке тонкой кишки и кровеносных сосудах возникают патоморфологические изменения в виде воспалительных изменений, отеков, расширения и инфильтрации стенок микроциркуляторных сосудов.

Р.А. Хакимов

38-45

2025-04-07

ТОР БАРГЛИ КИПРЕЙ ЎСИМЛИГИ ҚУРУҚ ЭКСТРАКТИНИНГ SIFAT КЎРСАТКИЧИЛАРИ VA МИҚДОРИНИ АНИҚЛАШ

Қаттиқ моддаларни структуравий ва механик хусусиятларига асосан уларнинг намлигига боғлиқ. Қолдиқ намлик ва намликни ютиш хусусиятлари маълум даражада уларни ишлаб чиқаришда қўлланиладиган технологик жараёнларга боғлиқ. Ва бу ўз навбатида қаттиқ моддаларнинг технологик кўрсаткичларига таъсир қилади.  Замонавий фармацевтика фани ва саноатида доривор моддаларни объектив аниқлаш мақсадида физик ва физик-кимёвий тадқиқот усулларининг аҳамияти ортиб бормоқда. Физик-кимёвий усуллардан фарматсевтик таҳлилда қўллаш учун энг қулайи радиацияни ютишга асосланган усуллардир. Спектрофотометрия препаратларни таҳлил қилишда кўпроқ объективлик имконини беради.

Х.М. Юнусова, Ш.Х. Суннатов

46-55

2025-04-07

К ВОПРОСУ НАРУШЕНИЯ МЕТАБОЛИЗМА У ДЕТЕЙ В ПРИСТУПНОМ ПЕРИОДЕ БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМЫ

В нашей работе отражены аспекты нарушения метаболизма у детей в приступном периоде бронхиальной астмы на основе литературных источников.

Норбиби Ядгарова

56-61

2025-04-07

СИНДРОМ ДАУНА КАК САМАЯ РАСПРОСТРАНЕННАЯ ФОРМА ХРОМОСОМНОЙ ПАТОЛОГИИ В АСПЕКТЕ ПЕДИАТРИИ

В статье отражены аспекты распространённости синдрома Дауна на основании изучения литературных источников.

Нодира Зуфарова , Дильфуза Ашурова

62-68

2025-04-08

STUDY OF VITAMIN COMPOSITION OF DRY EXTRACT OBTAINED BASED ON VARIOUS SOLVENTS FROM LEAVES OF OFFICINAL SAGE – SАLVIA OFFICINАLIS L., CULTIVATED IN UZBEKISTAN

The paper presents the results of a study of the vitamin composition of a dry extract obtained on the basis of various solvents (80% ethanol, butanol) from the leaves of medicinal sage - Salvia officinalis L., cultivated in Uzbekistan. The samples were found to contain vitamins С, В1, В2, В3, В6, В9, which play an important role in the body. Among them, the most quantitatively dominant are riboflavin (B2) and folic acid (B9), the deficiency of which can cause a deterioration in the general condition of the body, depression, deterioration of the nervous system, as well as dry skin, burning eyes and photosensitivity, anemia, fatigue and irritability. The obtained data will be in demand for the chemical characterization of dry extracts and their subsequent standardization.

Nodirali Normakhamatov , Manzura Mullazhonova , Abdulkhamid Turaboev

69-72

2025-04-08

ФЕБРИЛ ТАЛВАСА ЎТКАЗГАН БОЛАЛАРДА БИОАКУСТИК КОРРЕКЦИЯ: АДАБИЁТЛАР ШАРҲИ

Фебрил талваса (ФТ) — бу кичик ёшдаги болаларда кузатиладиган энг кўп тарқалган талваса ҳолатларидан бири бўлиб, марказий нерв тизими инфекциялари белгиларисиз гипертермияга жавоб тариқасида юзага келади (Hirtz ва бошқ., 2015). Эпидемиологик тадқиқотлар маълумотларига кўра, ФТ 2–5% болаларда учрайди, уларнинг 30–40% да эса такрорий ҳолатлар қайд этилади (Sadleir & Scheffer, 2007). Кўпинча бу ҳолатлар яхши сифатли бўлса-да, баъзи ҳолларда эпилепсияга айланиш хавфи мавжуд (Verity ва бошқ., 1998). Сўнгги йилларда фебрил талвасаларни даволашда дори воситаларисиз усулларга, жумладан биоакустик коррекция (БАК) усулига қизиқиш ортиб бормоқда. Бу усул электроэнцефалографик (ЭЭГ) сигналларни овозли тебранишларга айлантиришга асосланган бўлиб, мия фаолиятига мослаштирувчи таъсир кўрсатади (Roshchina ва бошқ., 2020). Ушбу шарҳда ФТ бўлган болаларда БАКни қўллаш бўйича замонавий илмий маълумотлар кўриб чиқилади.

Я.Н. Маджидова , М.К. Темирова , О.А. Мухторова

73-77

2025-04-08

CONGENITAL CLUBFOOT IN CHILDREN: PSYCHOEMOTIONAL STATUS AND TREATMENT METHODS

In children with congenital clubfoot, not only the movements of the ankle joint but also the entire musculoskeletal system’s functions are impaired, which can lead to deformities in posture. Therefore, early treatment is crucial to prevent secondary complications of the disease. If the disease persists for a long period, it affects the child’s walking ability, creating discomfort in movements, which in turn negatively impacts their psychoemotional state.

U.K. Narziqulov

78-80

2025-04-09

STUDY OF BIOPHARMACEUTICAL PROPERTIES OF ANTISPASMODIC TABLETS

The study of biopharmaceutical properties of antispasmodic tablets is crucial for understanding their effectiveness, bioavailability, and overall therapeutic impact. This research focuses on evaluating the key characteristics of antispasmodic tablets, such as dissolution rate, absorption, pharmacokinetics, and stability. The biopharmaceutical profile helps in determining the appropriate formulation and dosage form to ensure optimal therapeutic outcomes for patients suffering from various gastrointestinal disorders. Various tests, including in vitro dissolution tests and in vivo absorption studies, were conducted to assess the release profile and the pharmacodynamic effects of the tablets. Results suggest that the biopharmaceutical properties significantly influence the clinical efficacy of antispasmodic medications, with implications for improving drug design and personalized medicine. Through these evaluations, we seek to provide insights into how different formulations can impact the clinical efficacy of antispasmodic medications, thereby contributing to better drug design and patient care. This study highlights the importance of assessing the biopharmaceutical properties to enhance drug development and patient care.

Kholida Yunusova, Muhayyo Ismailova

81-86

2025-04-09

THE HIGHEST GENETIC RISK OF AUTISM ASSOCIATED WITH COMMON VARIATIONS – A CLINICAL CASE

Autism is a neurodevelopmental disorder characterized by impairments in social interaction and communication, associated with restricted interests and stereotyped behavior. It has a high prevalence in the population, neurobiological foundations, and high heritability. Its etiology is heterogeneous, with numerous genetic factors, environmental influences, and epigenetic mechanisms recognized. Advances in molecular genetics, as well as epidemiological studies of large cohorts, have made it possible to identify specific medical conditions, as well as genes and environmental factors partially or fully associated with their pathogenesis. This knowledge, in accordance with clinical characteristics, allows for directing further research, drawing conclusions about clinical prognosis, and focusing on genetic counseling.

Sh.Sh. Shamansurov, Sh.O. Nurmatova, N.R. Mirdzhuraeva

87-91

2025-04-09

ИЗУЧЕНИЕ МОРФОЛОГИЧЕСКИХ, АНАТОМИЧЕСКИХ И ХИМИЧЕСКИХ ХАРАКТЕРИСТИК СЫРЬЯ КОРНЕЙ ЛОПУХА ГОЛОСЕМЯННОГО

Проведены фармакогностические исследования, макро- и микроскопический анализ сырья лопуха голосемянного. В результате была проведена стандартизация цельного и измельченного сырья. Полученные результаты будут включены в Временную Фармакопейную статью (ВФС).

Алишер Темиров , Юлдуз Каримова , Камола Нуридуллаева

92-94

2025-04-09

SPECIFIC CHANGES IN HARD DENTAL TISSUES IN MILITARY PERSONNEL REGULARLY CONSUMING ENERGY DRINKS

In this article, dental diseases caused by energy drinks occupy a special place due to their prevalence, complexity of diagnosis and treatment. In scientific sources, studies conducted over the past twenty years indicate that up to 32% of oral diseases are observed as a result of energy drinks, and up to 47.5% of these diseases are accompanied by various syndromes.

Mahmud Madmarov

95-97

2025-04-11

MORPHOFUNCTIONAL CHANGES IN THE SPLEEN AND THYMUS AND THE RESULT OF CONSUMPTION OF UNDERGROUND WATER

Any external physical, chemical and biological impacts on a living organism lead to changes in the structure and function of the organs of this organism. As a result, the organism reacts by changing clinical and laboratory indicators, including the morphology of organs, within the framework of compensatory and adaptive mechanisms. Among external impacts, one of the most common in our time is drinking water of various compositions. It has been proven that excessive amounts of salts, macro- and microelements, the chemical and biological composition of water have a negative impact on the organs and systems of the body.

Isroil Adizov

98-102

2025-04-11

MODERN CRITERIA FOR THE FORENSIC DIAGNOSIS OF SUDDEN INFANT DEATH

The sudden death of a child is a tragic event that requires a thorough and comprehensive forensic investigation. The deaths of children, which occurred unexpectedly in apparently healthy children, cause not only deep grief among relatives, but also a lot of questions from the investigating authorities and society as a whole. An integrated approach to the forensic medical assessment of such cases is a prerequisite for establishing the true cause of death, differentiating between natural and violent causes, as well as for accumulating data that will help prevent similar cases in the future.

Sh.I. Ruziev , S.K. Kadyrov , M.I. Kamalova

103-106

2025-04-11

ПЕРСПЕКТИВНЫЕ НАПРАВЛЕНИЯ ИССЛЕДОВАНИЙ ГЕПАТОБИЛИАРНОЙ СИСТЕМЫ: НОВЕЙШИЕ ДАННЫЕ И ВЫЗОВЫ

Гепатобилиарная система играет критически важную роль в метаболизме и функционировании организма. В последние годы наблюдается значительный прогресс в исследованиях этой системы, что открывает новые горизонты для диагностики и лечения заболеваний. Настоящая статья рассматривает актуальные проблемы, связанные с метаболическими заболеваниями печени, генетическими факторами, новыми диагностическими методами и перспективами в терапии. Акцент делается на значении микробиоты кишечника, применении стволовых клеток и иммунотерапии в лечении заболеваний. Новейшие данные подчеркивают важность комплексного подхода к изучению гепатобилиарной системы и открывают возможность для разработки персонализированных методов лечения.

Алохиддин Джумаев

107-111

2025-04-14

“GEPAGAL” QURUQ EKSTRAKTINING MINERALLAR HAMDA AMINOKISLOTALAR TARKIBINI O‘RGANISH

So‘ngi yillarga kelib inson organizmi uchun foydali bo‘lgan dori preparatlari hamda vositalarining miqdori va turining ko‘payib borishi sababli ularni to‘liq tahlil qilish usullarini ham takomillashtirish bugungi kunning dolzarb muammolaridan bo‘lib qolmoqda. Ushbu ilmiy maqolada Silybum marianum o‘simligi urug‘lari hamda Calendula Officinalis o‘simligi gullari asosida olingan quruq ekstraktlar aralashmasidan olingan “GEPAGAL” quruq ekstrakti tarkibidagi makro va mikroelementlar hamda aminokislotalar tarkibini  aniqlash natijalari keltirib o‘tilgan.

Qayumov F.S., Qayumova G.G‘., Mamatqulov Z.U.

112-118

2025-04-14

ВЗАИМОСВЯЗЬ ВРЕМЕННЫХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ВАРИАБЕЛЬНОСТИ РИТМА СЕРДЦА С ПОКАЗАТЕЛЯМИ ПОЧЕЧНОЙ ПАРЕНХИМЫ У БОЛЬНЫХ С ХРОНИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНЬЮ ПОЧЕК

изучение особенностей временных показателей вариабельности ритма сердца у больных III и IV стадии хронической болезни почек  с и без сахарного диабета 2 типа, оценить влияние медикаментозной терапии с включением дапаглифлозина  на ее динамику. 

Б.Т. Даминов , З.Н. Фазилбекова

119-127

2025-04-14

SURUNKALI BUYRAK PATOLOGIYASINING STOMATOLOGIK SOG‘LIG‘GA TA’SIRI

Tabiiyki, og‘iz bo‘shlig‘i a’zolari kasalliklari umumiy kasalliklar bilan birga kelganda, qaysi kasallik bo‘lmasin, bu patologiyalarning kechish xususiyatlari, og‘irligi va davomiyligiga ta’sir qiladi. Shuning uchun yondosh patologiyaning og‘irlik darajasining oshishi stomatologik kasalliklarni davolashning maxsus usullarini talab qiladi. Patologiyalarning o‘zaro ta’sirini o‘rganishning muhimligi shundan kelib chiqadi.

O.M. Umarov, N.M.Abdukarimov

128-133

2025-04-14

SURUNKALI PIYELONEFRITNING SALOMATLIKKA TA'SIRI, ERTA TASHXIS QO'YISH VA OLDINI OLISH CHORALARI

Surunkali pielonefrit (CP) buyrak parenximasining infektsiyasi bo'lib, u odatda tizimli yallig'lanish belgilari bilan bog'liq, chunki isitma mavjudligi odatda buyrak shikastlanishining ko'rsatkichidir. Buyraklar va siydik yo'llari odatda mikroblardan xoli bo'ladi. CPning aksariyat holatlari najasdan kelib chiqadigan organizmlarning siydik yo'llari orqali kirib borishi natijasida yuzaga keladi va periuretral to'qimalarni siydik pufagiga, keyinchalik buyraklarga kirib boradi. Odatda, siydik drenaji siydik yo'llariga kiradigan bakteriyalarni yuvish orqali infektsiyani oldini oladi.

Дурдона Раимова, Зулфияхон Исламова

134-141

2025-04-14

ALLERGIC RHINITIS AND SOME OF ITS FACTORS

The literature review describes the etiology, clinical picture, differential diagnosis and treatment of allergic rhinitis and emphasizes the role of doctors in improving care for patients with this disease. Allergic rhinitis (AR) is an atopic disease that manifests itself with symptoms of sneezing, nasal congestion, clear rhinorrhea and itching in the nose. It is an IgE-mediated immune response that is directed against inhaled antigens in the immediate phase, followed by a leukotriene-mediated late phase.

U.B. Mukhitdinov

142-148

2025-04-15

O'PKA SILI DORIGA CHIDAMLILIGI BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA JARRORLIK YO'LDA DAVOLASHGA ZAMONAVIY YUNDASHULAR

O‘pkaning doriga chidamli sil kasalligi (DR-TB) jiddiy tibbiy-ijtimoiy muammo bo‘lib, davolashga kompleks yondashuvni talab qiladi. So'nggi yillarda silga qarshi dorilar samarasiz bo'lsa, jarrohlik usullari terapiyaning muhim tarkibiy qismiga aylandi. Ushbu maqolada o'pka DR-TBni davolashning zamonaviy jarrohlik yondashuvlari, jumladan ko'rsatmalar, operatsiyalar turlari va operatsiyadan keyingi bemorlarni boshqarish ko'rib chiqiladi. Rezektsiya va kollaps jarrohlik usullarining samaradorligi tahlil qilinib, relapslarni kamaytirish va uzoq muddatli natijalarni yaxshilashga qaratilgan istiqbolli texnologiyalar muhokama qilinadi. Taqdim etilgan ma'lumotlar o'pka to'qimalarining shikastlanish darajasini, bemorning umumiy holatini va asoratlar xavfini hisobga olgan holda jarrohlik davolash taktikasini tanlashga individual yondashuv zarurligini ta'kidlaydi.

Шавкат Сабиров , Сарвар Алиджанов

149-155

2025-04-15

UILSON-KONOVALOV KASALLIGINING KLINIK-MOLEKULAR, HAMDA GENETIK DIAGNOSTIKASI

Uilson-Konovalov kasalligi, shuningdek, Uilson kasalligi sifatida ham tanilgan, ATP7B genidagi mutatsiyalar natijasida kelib chiqqan, jigar, miya va boshqa organlarda mis to'planishiga olib keladigan noyob autosomal retsessiv kasallik. Ushbu maqola Vilson-Konovalov kasalligining klinik va molekulyar genetik diagnostikasini o'rganib, erta aniqlash va genetik testning muhimligini ta'kidlaydi. Klinik tashxis jigar disfunktsiyasi, nevrologik buzilishlar va Kayser-Fleischer halqalari kabi xarakterli alomatlarga, shuningdek, sarum seruloplazmin va siydik bilan mis ajralishi kabi biokimyoviy belgilarga asoslanadi. Molekulyar genetik test, xususan, ATP7B genining ketma-ketligi tashxisni tasdiqlashda, tashuvchilarni aniqlashda va genetik maslahatni osonlashtirishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Keyingi avlod sekvensiyasi (NGS) va boshqa molekulyar texnikalardagi yutuqlar diagnostika aniqligini oshirib, erta aralashuv va shaxsiylashtirilgan davolash strategiyalarini yaratish imkonini berdi. Vilson-Konovalov kasalligini samarali tashxislash va davolash uchun klinik, biokimyoviy va genetik tahlillarni birlashtirgan kompleks yondashuv zarur.

Mukhammadjon Bosimov , Komiljon Boboniyazov

156-160

2025-04-15

ОБОСНОВАННАЯ МЕСТНАЯ ТЕРАПИЯ СМЕШАННЫХ КОЖНЫХ ИНФЕКЦИЙ У ДЕТЕЙ РАННЕГО ВОЗРАСТА

В нашей работе отмечены исследования  кожных  патологий смешанной инфекционной природой и подбор  лечения основываясь на собственные исследования.

Улугбек Рихсиев

161-168

2025-04-15

ЗНАЧЕНИЕ АНАТОМИИ В ХИРУРГИИ И ТРАВМАТОЛОГИИ

Анатомия представляет собой фундаментальную основу хирургии и травматологии, играя критическую роль на всех этапах лечения пациентов. В данной статье рассматривается влияние анатомических знаний на планирование, выполнение и оценку хирургических вмешательств, а также на оказание экстренной помощи при травмах. Подробно анализируются анатомические вариации, которые могут значительно повлиять на клинические результаты, и подчеркивается важность индивидуального подхода к каждому пациенту. Обсуждаются современные технологии, такие как 3D-визуализация и виртуальная реальность, которые оптимизируют обучение и улучшают хирургическую подготовку. Статья также включает данные, полученные из недавних исследований, которые показывают, как знание анатомии способствует повышению успешности операций и снижению осложнений, подтверждая тем самым неоценимое значение анатомии в области медицины.

Эгамкул Пармонов

169-173

2025-04-16

РАННЯЯ СПАЕЧНАЯ КИШЕЧНАЯ НЕПРОХОДИМОСТЬ У ДЕТЕЙ

Частота возникновения спаечной кишечной непроходимости  у детей составляет до 16-18%  по отношению  к другим  видам  кишечной  непроходимости.  Цель  данного исследования оценить  влияние комплексной терапии на процессы рассасывании склеек плоско-плёнчатых спаек при ранней  спаечной непроходимости кишечника  у детей. Используя  дифференцированный  целенаправленные  консервативные  мероприятия,  проводимые под контролем клинической картины и УЗИ  обследования  оказываются эффективными   более  чем у 63% детей,  что значительно уменьшает риск самой  операции.  Сдержанная тактика оправдывает  себя при острой  кишечной  непроходимости.

Б.Х. Хамидов , Ф.М. Хуррамов

174-177

2025-04-17

ВОПРОСЫ ПРОФИЛАКТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ РАСПРОСТРАНЕНИЯ НЕКОТОРЫХ АЛЛЕРГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ

Частота возникновения спаечной кишечной В данной статье рассматриваются актуальные проблемы, связанные с распространением аллергических заболеваний среди населения Бухарской области. Проведен анализ эпидемиологических и клинических данных последних лет, выявлены основные факторы, способствующие росту аллергопатологии, включая климато-экологические условия региона, особенности образа жизни и недостаточную санитарно-просветительскую работу. Основное внимание уделено стратегиям профилактики, ранней диагностики и эффективного лечения аллергических болезней, с учетом локальных реалий. Рассматриваются как традиционные, так и современные методы терапии и индивидуальной профилактики, основанные на доказательной медицине.

Ойша Хайдарова , Ш.А. Икрамова

178-182

2025-04-17

RAXIT KASALLIGI VA D VITAMINI YETISHMOVCHILIGI: MUAMMO VA YECHIMLARI

Ushbu maqolada bolalar orasida uchraydigani raxit kasalligiga to’xtalamiz. Bu kasallikni oldini olish borasida butun dunyoda qator ishlar amalga oshirilmoqda. Xususan bizning  yurtimizda sog`lom bola yurt kelajagi  shiori ostida Bolani tug`ulgunicha va tug`ulgandan keyin ham kasalliklardan himoya qilish borasida keng ko`lamli ishlar amalga oshirilib kelinmoqda. Xattoki onaning ham sog`ligiga jiddiy etibor qaratilmoqda. Buning misoli sifatida O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28 yanvar dagi ‘’2022-2026 yillarga mo`njallangan Yangi O`zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to`g`risida’’ gi PF-60 -son Farmoni bilan reproduktiv yoshdagi va homilador ayollar, bolalar uchun yuqori  texnalogik  tibbiy yordam ko`rsatish tizimlari takomillashtrilmoqda.

Maripjonov Jasurbek Ma’mirjon O’g’li, Rustamova Odinaxon Rasuljon qizi, Odashboeva Xilola Erkinboy qizi

183-186

2025-04-18

SIGIRLAR TUYOQ KASALLIKLARINING SABABLARI

Ushbu maqola sigirlarning tuyoq kasalliklarining yuzaga kelishida muhim rol o‘ynaydigan asosiy sabablarga bag‘ishlangan. Maqolada oshqozon-ichak tizimining buzilishi bilan bog‘liq mikrobiologik infeksiyalar, parazitar, noto‘g‘ri oziqlanish, atrof-muhit omillari va stress faktorlarining kasalliklarning paydo bo‘lishidagi o‘rni tahlil qilinadi.

Sobirova Iroda Xalilla qizi, Abdusattorov A.A.

187-191

2025-04-18

SURUNKALI BRONXITNING DOLZARBLIGI HAQIDA ZAMONAVIY NUQTAI NAZAR

Bronxit - bu bronxning yallig'lanishi rivojlanadigan patologik holatdir. Nafas olish organlari kasalliklari surunkali yuqumli bo'lmagan kasalliklar bo'lib, hozirgi vaqtda eng ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan muhim kasalliklar guruhidir. Xalqaro tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, so'nggi 10 yil ichida surunkali nafas yo'llari kasalliklari bilan kasallanganlar soni ikki baravar ko'paygan. Surunkali shaklda rivojlanishning asosiy sababi chekish deb e'tirof etiladi. Chekuvchilarda bu kasallik chekmaydiganlarga qaraganda 2-5 marta tez-tez uchraydi. Surunkali bronxit etiologiyasi, patofiziologiyasi va davolash usullari bilan oʻtkir bronxitdan farq qiladi.

Мирзохид Мусаков, Алибек Худойназаров

192-197

2025-04-21

AFFEKTIV-RESPIRATOR PAROKSIZMLAR: ERTA YOSHDAGI BOLALARDA KLINIK-NEYROFIZIOLOGIK VA PATOGENETIK XUSUSIYATLARI

Mazkur tadqiqotning maqsadi – ilk yoshdagi bolalarda affektiv-respirator paroksizmlarning (ARP) klinik-neyrofiziologik va patogenetik xususiyatlarini o‘rganishdan iborat. Tadqiqot doirasida ARP bilan og‘rigan 6 oylikdan 4 yoshgacha bo‘lgan 60 nafar bola tekshiruvdan o‘tkazildi. Tadqiqot usullari sifatida klinik kuzatuv, elektroansefalografiya (EEG), vegetativ test va olingan ma’lumotlarning statistik tahlili qo‘llanildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, klinik va neyrofiziologik jihatdan ishonchli korrelyatsiyalar aniqlanib, ARPni erta aniqlash va boshqa paroksizmal holatlardan farqlashga yordam beradigan diagnostik markerlar belgilandi.

Я.Н. Маджидова, М.К. Темирова , М.Л. Содикова

198-201

2025-04-21

СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ЛЕЧЕНИЮ МИОМЫ МАТКИ У ЖЕНЩИН РЕПРОДУКТИВНОГО ВОЗРАСТА: ВЛИЯНИЕ НА ФЕРТИЛЬНОСТЬ

В настоящее время миома матки (ММ) занимает второе место в структуре гинекологической патологии и является одной из наиболее часто встречающихся доброкачественных опухолей женской репродуктивной системы [1–3]. По данным Всемирной организации здравоохранения, распространённость данного заболевания составляет до 20–25% среди женщин репродуктивного возраста и достигает 50% у женщин старше 40 лет [4]. Отмечается устойчивая тенденция к росту заболеваемости, а также к снижению возраста первичного выявления ММ

.

Зарнигор Камарова, Зарнигор Камалова , С.А. Тилявова

202-207

2025-04-21

LEUKOTRIENE RECEPTORS, THEIR IMPORTANCE IN MEDICAL PRACTICE AND THE DRUGS ACTING ON THEM

Strong lipid mediators, leukotrienes (LTs), such as cysteinyl LTs (CysLTs) and LTB4, play a key role in the pathogenesis of asthma symptoms. There are at least two known receptor subtypes for CysLTs: CysLT1 and CysLT2. The activation of the CysLT1 receptor mediates the majority of the pathophysiological consequences of CysLTs in asthma, such as increased airway smooth muscle activity, microvascular permeability, and airway mucus secretion. Asthma exacerbations, severe asthma, and airway hyperresponsiveness may all be influenced by LTB4. CysLT1 receptor antagonists can be administered orally as monotherapy in patients with persistent mild asthma, despite the fact that they are typically less efficacious than inhaled glucocorticoids.

Sokhib Rashidov , Nigora Yakubova , Madina Shaxkhmurova , Akmal Bozorov , Abdusamad Abdurasulov

208-215

2025-04-22

THE RELEVANCE OF THE SEARCH FOR HEPATOPROTECTORS AND HEPATOPROTECTORS WITH HIGH ACTIVITY USED IN THE TREATMENT OF HEPATITIS CAUSED BY DRUGS

Acute or chronic liver damage brought on by medicines or natural chemicals is known as drug-induced hepatotoxicity. The appearance is comparable to numerous hepatobiliary illnesses, making diagnosis challenging. The elimination of the offending agent and careful observation for resolution constitute the main treatment. The pathophysiology, assessment, and management of drug-induced hepatotoxicity are explained in this activity. It also discusses how the interprofessional team might help patients receive better care. Based on experimental validation, natural bioactive components generated from plant secondary metabolites have been pronounced as valuable options for predicting and mitigating hepatotoxic effects and their chronic consequences.

Sokhib Rashidov , Nodira Pardaeva , Gulzoda Quchqorova, Sevara Rakhmatullaeva , Alferid Rakhmonqulov

216-224

2025-04-22

PROGNOSTIC MARKERS AND EARLY PREVENTION OF ACUTE CEREBRAL CIRCULATION DISORDERS DEPENDING ON CARDIOVASCULAR FACTORS

Аmong all strоkes, cаrdiоembolic strоkes account for 15-30%, and this type of stroke has a higher risk of death than others. Preventiоn, eаrly diagnоsis аnd treаtment of cerebrovascular diseases is one of the most urgent problems and is the most priority direction of modern neurology. In the United States, stroke is the third leading cause of death and the leading cause of long-term disability. In post-stroke cases, these types of strokes have a high rate of serious disability. Therefore, early prevention of cardioembolic stroke has a significant impact on disability and mortality rates among the population.

Dilovar Khudoyberdiyeva, Dilshodbek Obidov

225-228

2025-04-22

NUTRITIONAL STATUS IN CHILDREN WITH DERMORESPIRATION SYNDROME

For boys at the age of 5, 7, 8, 11, 12, 13, 17 girls aged 6, 9, 10, 17, 18 showed high BMI values, while boys aged 9, 10, 14, 16, 18 and girls aged 7, 11, 13, 14, 15, 16 found age deficits in BMI. In boys aged 6, 15, and 17, BMI values corresponded to age norms. Thus, in adolescents with a high BMI, we have identified asthma, for such children low self-esteem is often tormented, the pathological process tends to chronicle. Vitamin D plays a key role in regulating immunity, maintaining skin barrier function, and preventing osteoporosis. In children with DRS, its deficiency is associated with a severe course of AS. In addition, researchers have evidence that with insufficient vitamin D levels in children, fat will accumulate in the body. Studying blood pressure levels is very important because vitamin D modulates innate immunity by producing antimicrobial peptides that reduce the risk of skin infection.

D.R. Kattaeva, D.G. Abdullaeva

229-238

2025-04-23

O'SMIRLARDA ZO'RIQISHDAGI BOSH OG‘RIG‘INING KLINIK-NERVOLOGIK XUSUSIYATLARI (ADABIYOTLAR TAHLILI)

Zo'riqishdagi bosh og‘rig‘i (ZBO) — o‘smirlar orasida eng ko‘p uchraydigan birlamchi sefalgiya shakllaridan biridir. Nisbatan yengil kechishiga qaramay, ZBO ning tez-tez takrorlanadigan epizodlari hayot sifatining pasayishiga, xavotirli holatlar rivojlanishiga va o'qish jarayonining qiyinlashishiga olib kelishi mumkin. Ushbu maqolada ZBO ning epidemiologiyasi, klinik-nevrologik xususiyatlari, patogenetik jihatlari, tashxis qo‘yish usullari va zamonaviy davolash prinsiplari yoritilgan.

M.A. Nurmuxamedova , M.K. Temirova , M.M. Mo‘minova

239-243

2025-04-23